Alan adı (domain) süresi dolduktan sonra ne olur? .com.tr ve domain yenileme süreleri, geri alma aşamaları
Alan adının süresi dolunca hemen silinmez, birkaç aşamadan geçer. .com.tr gibi .tr uzantılarında kullanım iki ay durdurulur ve bu sürede yenilenebilir. .com gibi gTLD'lerde silinmeden sonra 30 günlük kurtarma süresi vardır. Yenileme adımları, kontrol listesi ve sık sorulan sorular.
Batuhan ÇelikelGüncellendi: 9 dk okuma
Bir alan adının süresi dolunca ad hemen silinip başkasına geçmez. Önce birkaç aşamadan geçer ve bu aşamaların süresi uzantıya göre değişir. .com.tr, .org.tr gibi .tr uzantılarında kurallar Türkiye'deki alan adı mevzuatına bağlıdır. .com, .net gibi genel uzantılarda (gTLD) ise ICANN politikaları geçerlidir. Bu yazıda iki süreci ayrı ayrı ele alıyoruz: süre dolunca site ve e-postaya ne olduğunu, alan adını hangi aşamaya kadar geri alabileceğinizi ve domain yenilemeyi unutmamak için atabileceğiniz somut adımları.
Kısa cevap: süre dolunca ne olur?
Süre bittiğinde genelde sırasıyla şunlar yaşanır:
- Uyarılar: Kayıt kuruluşu bitiş tarihinden önce size e-posta gönderir.
- Kullanımın durması: Alan adı yenilenmezse DNS çözümlemesi kesilir. Web siteniz açılmaz, alan adınıza bağlı e-posta adreslerine posta gelmez.
- Geri alma süresi: Belirli bir süre boyunca alan adını yalnız eski sahibi yenileyebilir.
- Yeniden kayda açılma: Bu süre de geçerse alan adı serbest kalır ve başkası kaydedebilir.
Aşamalar aynı olsa da süreler değişir. Aşağıdaki tablo iki süreci yan yana gösteriyor:
| Aşama | .tr uzantıları (.com.tr vb.) | gTLD (.com, .net vb.) |
|---|---|---|
| Bitişten önce uyarı | En az üç ay kala, en azından e-posta ile | En az iki hatırlatma: yaklaşık bir ay ve yaklaşık bir hafta önce |
| Süre bitince | Kullanım iki ay süreyle durdurulur, sahibi bu sürede yenileyebilir | Kayıt şirketinin politikasına bağlı yenileme süresi, ardından silinme |
| Silinme / tahsise açılma sonrası | Ad Kurum'un sitesinde yayımlanır, bir ay başvuru alınmaz | 30 günlük Redemption Grace Period (RGP), yalnız eski sahip geri alabilir |
| Sonrası | Ad yeniden tahsis edilebilir | Ad yeniden kayda açılır |
.com.tr ve diğer .tr uzantılarında süre dolunca ne olur?
.tr uzantılı alan adları TRABİS sistemi üzerinden, İnternet Alan Adları Yönetmeliği'ne göre yönetilir. Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik metni süre bitimi sürecini aşağıdaki gibi tanımlar.
Bitişten önce: en az üç ay kala uyarı
Kayıt kuruluşu, tahsis süresinin bitmesine en az üç ay kala alan adı sahibine haber verir ve yenileme yapmasını ister. Bu bildirim en azından e-posta ile yapılır. Bu yüzden kayıt kuruluşundaki iletişim e-posta adresinin güncel olması çok önemlidir. Uyarı, artık çalışmayan bir eski çalışan adresine ya da kapatılmış bir ajans hesabına gidiyorsa süre fark edilmeden dolabilir.
Süre bitince: iki ay kullanım durdurma
Tahsis süresi bitene kadar yenilenmeyen .tr alan adının kullanımı iki ay süreyle durdurulur. Pratikte bu, alan adının DNS'te çözülmemesi demektir. Site açılmaz, alan adınızla çalışan kurumsal e-posta adreslerine gelen postalar teslim edilemez, alan adına bağlı API ve uygulama adresleri de yanıt vermez.
Bu iki ay içinde alan adı sahibi başvurursa tahsis yenilenir ve alan adı yeniden kullanılabilir. Yani .com.tr alan adınızın süresi geçtiyse panik yapmayın, iki aylık durdurma süresi içinde kayıt kuruluşunuz üzerinden yenileme talebinde bulunun.
Yeniden tahsise açılma ve bir aylık bekleme
İki ay içinde yenileme talebi gelmezse alan adı yeniden tahsise açılır. Bu adlar Kurum'un internet sitesinde yayımlanır ve bir ay süreyle bu adlar için başvuru kabul edilmez. Bu bir aylık bekleme süresi bittikten sonra alan adı yeniden başvuruya açılır ve başkası tarafından alınabilir.
Not: Buradaki süreler yönetmeliğin yayımlanan metnine dayanır. Mevzuat zaman içinde değişebileceği için kritik bir alan adında son kararı vermeden önce kayıt kuruluşunuzdan ve resmi kaynaktan güncel durumu teyit edin.
.com.tr alan adı yenileme adım adım
.com.tr alan adı yenileme işlemi, alan adını kaydettiğiniz kayıt kuruluşu üzerinden yapılır. Adımlar:
- Kayıt kuruluşunu bulun. Alan adını hangi firma üzerinden aldığınızı faturalardan ya da eski e-postalardan kontrol edin. Ajans aldıysa hesabın kimin adına açıldığını öğrenin.
- Panele girin ve bitiş tarihini görün. Alan adı listesinde son kullanma tarihi yazar. Tarih yaklaşıyorsa ya da geçtiyse yenileme seçeneğini kullanın.
- Süreyi seçin. .tr alan adları tek seferde en az bir, en fazla beş yıl için tahsis edilir. Yenilemeden sonra da toplam tahsis süresi beş yılı geçemez. Örneğin önünüzde iki yıl kaldıysa en fazla üç yıl daha ekleyebilirsiniz.
- Ödemeyi tamamlayın ve onayı bekleyin. İşlem kayıt sistemine iletildikten sonra yeni bitiş tarihi panelde görünür.
- Kontrol edin. Yeni bitiş tarihini panelde doğrulayın. Süre dolmuş ve DNS durdurulmuşsa yenilemeden sonra sitenin ve e-postanın yeniden çalıştığını test edin (aşağıdaki komutlar işe yarar).
Alan adınızı kayıt ya da taşıma için tek yerden yönetmek isterseniz alan adı sayfasından kayıt, transfer ve DNS yönetimi seçeneklerine bakabilirsiniz.
.com, .net gibi gTLD alan adlarında süreç (ICANN ERRP)
.com, .net, .org gibi genel uzantılarda süre bitimi, ICANN'in Expired Registration Recovery Policy (ERRP) adlı politikasıyla düzenlenir. Politika ilk kez 31 Ağustos 2013'te yürürlüğe girdi. 21 Şubat 2024'te güncellendi: taraflar yeni sürümü 21 Ağustos 2024'ten itibaren uygulayabildi ve en geç 21 Ağustos 2025'e kadar uyumlu hale gelmek zorundaydı. Yani bugün itibarıyla güncel kurallar tüm kapsamdaki kayıt şirketleri için geçerli. Politikanın tam metni ICANN'in kendi sitesindeki uzlaşı politikaları (consensus policies) bölümünde yer alır.
Bitişten önce ve sonra hatırlatmalar
Domain firması süre bitiminden önce en az iki hatırlatma göndermek zorundadır: biri yaklaşık bir ay, diğeri yaklaşık bir hafta önce. Alan adı yenilenmez ve henüz silinmezse, süre bitiminden sonraki beş gün içinde bir bildirim daha gönderilir.
Süre bitimi sonrası DNS kesintisi
Süresi dolan alan adı, kayıt şirketinin politikasına göre bir süre daha sahibin yenileyebileceği bir aşamada kalabilir. Bu sürenin uzunluğu firmadan firmaya değişir. ERRP burada önemli bir kural getirir: alan adı süresi dolduktan 8 gün ya da daha sonra silinecekse, kayıt şirketi sahibin hâlâ yenileme yapabildiği son en az sekiz ardışık gün boyunca DNS çözümlemesini kesmek zorundadır. Amaç, sitesi ve e-postası duran sahibin durumu fark edip yenileme yapmasıdır. Sahip yenileme yaptığında DNS hemen ya da makul en kısa sürede yeniden açılır.
Redemption Grace Period (kurtarma süresi)
Eski yazılarda sık geçen bir hata, RGP'nin süre dolduğu anda başladığıdır. Doğrusu şu: sponsorlu gTLD'ler dışındaki tüm gTLD kayıt şirketleri, alan adı silindikten hemen sonra 30 günlük bir Redemption Grace Period sunmak zorundadır. Bu 30 gün içinde alan adı, süresi dolduğu andaki sahibinin talebiyle geri getirilebilir.
RGP boyunca kayıt şirketi alan adının DNS çözümlemesini kapalı tutar ve alan adının başka bir firmaya transfer edilmesini engeller. Yani bu aşamada alan adını başka bir firmaya taşıyarak kurtaramazsınız, geri alma işlemini mevcut kayıt şirketiniz üzerinden yapmanız gerekir. Bu aşamada geri alma için normal yenilemeden farklı bir ücret istenebilir, tutarı kayıt şirketinize sorun.
Silinme ve yeniden kayda açılma
RGP içinde geri alınmayan alan adı silinme sürecini tamamlar ve yeniden kayda açılır. Bu son adımın zamanlaması uzantıya ve kayıt kuruluşuna göre değişir. Bu yüzden "tam olarak şu gün serbest kalır" diye kesin bir tarih vermek doğru olmaz.
Süresi dolan domain ne zaman alınabilir?
Başkasına ait, süresi dolmuş bir alan adını almak istiyorsanız beklemeniz gereken süre uzantıya göre değişir:
- .tr uzantılarında: İki aylık kullanım durdurma süresi, ardından adın yayımlandığı ve bir ay boyunca başvuru alınmadığı dönem geçmelidir. Bu bekleme bittikten sonra başvuru yapılabilir.
- gTLD'lerde: Kayıt şirketinin süre bitimi sonrası tanıdığı yenileme süresi, ardından 30 günlük RGP ve silinme süreci tamamlanmalıdır. Toplam süre kayıt şirketine göre değişir.
Her iki durumda da eski sahip geri alma süreleri içinde alan adını yenileyebilir. Bu yüzden süresi dolmuş bir alan adının mutlaka size kalacağı varsayımıyla plan yapmayın. Alan adının durumunu düzenli olarak WHOIS ya da kayıt kuruluşunun sorgulama sayfasıyla takip edin.
Alan adı kaç yıllık tescil edilebilir?
- .tr uzantıları: En az bir, en fazla beş yıl. Yenilemeden sonra da toplam tahsis süresi beş yılı geçemez.
- gTLD'ler: Tescil süresi seçenekleri uzantıya ve kayıt şirketine göre değişir. Kaç yıla kadar uzatabileceğinizi kayıt şirketinizin panelinde görebilirsiniz.
Markanız için kritik bir alan adında, izin verilen en uzun süreyle kayıt ya da yenileme yapmak, yıllık takip yükünü azaltır. Yine de uzun süre, iletişim e-postasını güncel tutma gereğini ortadan kaldırmaz.
Domain yenileme ücreti neye göre değişir?
Domain yenileme ücreti sabit bir rakam değildir. Belirleyen başlıca etkenler:
- Uzantı: .com.tr, .com, .net gibi uzantıların fiyatları birbirinden farklıdır.
- Kayıt firması: Aynı uzantı için firmalar farklı fiyat belirler. İlk yıl indirimli olup yenilemede liste fiyatına dönen teklifler yaygındır, bu yüzden ilk kayıt fiyatına değil yenileme fiyatına bakın.
- Süre: Birden çok yıllık yenilemede toplam tutar yıl sayısıyla artar.
- Premium adlar: Kısa ya da talep gören bazı adların yenileme ücreti standart adlardan yüksek olabilir.
- Gecikme: Süre dolduktan sonra, özellikle gTLD'lerde RGP aşamasında, geri alma için ek ücret istenebilir.
Güncel tutarı kayıt firmanızın fiyat sayfasından ya da panelinden kontrol edin.
Süre dolmasın diye kontrol listesi
Aşağıdaki adımlar hem .com.tr hem de gTLD alan adları için geçerlidir:
- İletişim e-postasını kontrol edin. Kayıt kuruluşundaki e-posta adresi, kişiye değil bir role bağlı olsun (örneğin teknik ekibin ortak adresi). Bu adres, süresi dolabilecek alan adının kendisinde olmasın; aksi halde DNS kesildiğinde uyarı e-postaları da size ulaşmaz.
- Otomatik yenilemeyi açın. Panelde otomatik yenileme seçeneği varsa açın ve kayıtlı ödeme yönteminin süresinin dolmadığından emin olun.
- Takvime ekleyin. Bitiş tarihinden üç ay, bir ay ve bir hafta önce hatırlatıcı kurun.
- Bitiş tarihini komut satırından düzenli kontrol edin. WHOIS çıktısının biçimi uzantıya göre değişir; .tr için kayıt kuruluşu paneli esas alınmalıdır.
# gTLD alan adlarında bitiş tarihini görmek için
whois ornek.com | grep -i -E "expir|bitis|bitiş"
# Alan adının yetkili ad sunucularını ve çözülüp çözülmediğini kontrol etmek için
dig +short NS ornek.com.tr
dig +short A ornek.com.tr
dig komutu boş dönüyorsa alan adı çözülmüyor olabilir. Bu, süre dolumu, ad sunucusu hatası ya da DNS kaydının silinmesi gibi farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Panelde bitiş tarihini kontrol ederek ilk nedeni hızlıca eleyin.
- Erişilebilirliği izleyin. Sitenin ve e-posta sunucusunun yanıt verip vermediğini izleyen bir sunucu izleme kurgusu, DNS kesildiğinde sorunu kullanıcılarınızdan önce fark etmenizi sağlar.
- Yenilemeden sonra test edin. Yenileme yaptıktan sonra yeni bitiş tarihini panelde doğrulayın, siteyi tarayıcıdan açın ve dışarıdan bir adrese test e-postası gönderip yanıtı kontrol edin.
Sık yapılan hatalar
- Uyarı e-postalarının aynı alan adına gitmesi: İletişim adresi
info@ornek.com.trise ve ornek.com.tr'nin süresi dolarsa, son uyarılar da teslim edilemez. - Alan adının ayrılan çalışan ya da ajans hesabında kalması: Panel bilgileri kimsede olmadığında yenileme gecikir. Alan adını şirket adına ve şirketin erişebildiği bir hesapta tutun.
- RGP'de transfer denemek: gTLD'lerde RGP boyunca transfer engellidir. Önce mevcut firmada geri alın, transferi sonra yapın.
- Süre dolduktan sonra "nasıl olsa geri alırım" diye beklemek: Geri alma süreleri sınırlıdır ve bu sürede site ile e-posta zaten çalışmaz. Kesintinin maliyeti çoğu zaman yenileme ücretinden yüksektir.
- İlk kayıt fiyatına göre karar vermek: Yenileme ücreti ilk yıl fiyatından farklı olabilir; bütçeyi yenileme fiyatına göre yapın.
Sık sorulan sorular
.com.tr alan adımın süresi doldu, geri alabilir miyim?
Evet, belirli bir süre içinde. Süresi biten .tr alan adının kullanımı iki ay süreyle durdurulur ve bu sürede sahibi başvurursa tahsis yenilenir. Kayıt kuruluşunuzun paneli üzerinden yenileme yapın. İki ay geçerse alan adı yeniden tahsise açılır, bir aylık bekleme döneminden sonra da başkası tarafından alınabilir.
Domain yenileme ne zaman yapılmalı?
Bitiş tarihinden önce. .tr alan adlarında kayıt kuruluşu en az üç ay önce, gTLD'lerde yaklaşık bir ay ve bir hafta önce uyarı gönderir. İlk uyarıyı aldığınızda yenilemek, son günlerdeki ödeme ya da erişim sorunlarının riskini ortadan kaldırır.
Süre dolunca web sitem ve e-postam hemen durur mu?
.tr alan adlarında yenilenmeyen alan adının kullanımı durdurulur, bu da site ve e-postanın çalışmaması demektir. gTLD'lerde ise kayıt şirketi, alan adı süre bitiminden 8 gün ya da daha sonra silinecekse yenileme süresinin son en az sekiz gününde DNS'i keser; RGP boyunca da DNS kapalıdır. Yenileme yapıldığında DNS yeniden açılır.
Redemption Grace Period nedir, ne kadar sürer?
gTLD alan adları için, alan adı silindikten hemen sonra başlayan 30 günlük kurtarma süresidir. Bu sürede alan adını yalnız süresi dolduğu andaki sahibi geri alabilir. RGP boyunca DNS çalışmaz ve alan adı başka firmaya transfer edilemez.
.tr alan adını en fazla kaç yıllığına yenileyebilirim?
Toplam tahsis süresi beş yılı geçemez. Tek seferde en az bir, en fazla beş yıllık tahsis yapılabilir; yenilemede de mevcut kalan süreyle birlikte toplam beş yılı aşamazsınız.
- #alan adları süresi
Yazar
Kurucu, sunucu.com.tr · Bulut altyapısı ve yapay zeka otomasyonları
sunucu.com.tr ve Sunucu UK'in kurucusu. Bulut altyapısı, sanallaştırma ve sunucu yönetimi üzerine çalışıyor; şirketlerin iş yazılımlarını, web sitelerini ve yapay zeka iş yüklerini güvenli sunuculara taşıyor. Blogdaki rehberler sahada karşılaşılan kurulum, güvenlik ve taşıma işlerinden derlenir; yazılar yapay zeka desteğiyle hazırlanır ve kaynaklarla doğrulanır.