sunucu.com.tr
Bulut ve Altyapı

Logo ve Mikro için buluta taşınma: SQL veritabanı, lisans ve kullanıcıları bulut sunucuya kısa kesintiyle geçirme

Logo, Mikro ya da Netsis'i ofis sunucusundan buluta taşınma planı: SQL envanteri, tam ve fark yedekle kısa kesinti penceresi, lisans ve RDS CAL kontrolü, RemoteApp ile kullanıcı bağlama, doğrulama ve geri dönüş adımları.

10 dk okuma

Logo, Mikro ya da Netsis ofisteki tek bir sunucuda çalışıyorsa disk arızası, elektrik kesintisi ya da şubeden erişim sorunu doğrudan muhasebeyi durdurur. ERP için buluta taşınma, genel bir "buluta geçiş" işinden farklıdır: SQL veritabanı, uygulama, lisans ve kullanıcı erişimi aynı hafta sonunda, doğru sırayla taşınmalıdır. Bu rehber ofis sunucusundaki ERP'yi bulut sunucuya kısa bir kesinti penceresiyle geçirmek isteyen KOBİ sahipleri ve sistem yöneticileri için hazırlandı.

Logo ve Mikro için buluta taşınma neyi kapsar

Taşınacak dört katman vardır. Biri eksik kalırsa program açılır ama iş yürümez.

  • SQL Server veritabanları: Firma veritabanları ve programın sistem veritabanı. Mikro'da sistem veritabanı ile her firmaya ayrı veritabanı bulunur; Logo'da da firma ve dönem verileri SQL'dedir. Adlar sürüme göre değişir, aşağıdaki envanter sorgusu hepsini listeler.
  • Uygulama: Program dosyaları, rapor tasarımları, kullanıcı tanımları, e-Fatura ve e-Defter bağlantı ayarları.
  • Lisans: ERP lisansı, Windows Server lisansı, uzak masaüstü için RDS erişim lisansı ve SQL Server sürümü.
  • Paylaşımlı klasörler ve entegrasyonlar: Dışa aktarılan Excel dosyaları, belge arşivi, banka entegrasyonları, e-ticaret ve barkod bağlantıları.

İlk iş bu dört katmanı yazılı bir listeye dökmektir.

Taşıma öncesi envanter

SQL sürümü, veritabanı boyutu ve harf düzeni

Aşağıdaki sorgu yalnız okuma yapar, hiçbir şeyi değiştirmez; geri alınacak bir işlem yoktur. SQL Server 2014 ve sonrası için hazırlandı. Kaynak sunucuda SQL Server Management Studio'da (SSMS) çalıştırın.

sql
-- Sunucu sürümü, baskısı ve varsayılan harf düzeni (collation)
SELECT
    SERVERPROPERTY('ProductVersion') AS surum,
    SERVERPROPERTY('Edition')        AS baski,
    SERVERPROPERTY('Collation')      AS sunucu_collation;

-- Kullanıcı veritabanları: boyut, uyumluluk düzeyi, kurtarma modeli, collation
SELECT
    d.name                                   AS veritabani,
    d.compatibility_level                    AS uyumluluk,
    d.recovery_model_desc                    AS kurtarma_modeli,
    d.collation_name                         AS collation,
    CAST(SUM(mf.size) * 8 / 1024.0 AS DECIMAL(12,1)) AS boyut_mb
FROM sys.databases d
JOIN sys.master_files mf ON mf.database_id = d.database_id
WHERE d.database_id > 4          -- master, model, msdb, tempdb hariç
GROUP BY d.name, d.compatibility_level, d.recovery_model_desc, d.collation_name
ORDER BY boyut_mb DESC;

Çıktıda şunlara bakın:

  • Baskı "Express" ise her veritabanının 10 GB veri dosyası sınırı vardır. Boyut bu sınıra yakınsa hedefte Standard baskıyı şimdiden planlayın.
  • Sürüm: Yedek yalnız aynı ya da daha yeni bir SQL Server sürümüne geri yüklenir. Hedef sunucuda daha eski sürüm kurmayın.
  • Collation: Logo ve Mikro Türkçe harf düzeniyle (genellikle Turkish_CI_AS) çalışır. Hedef SQL kurulumunda sunucu collation'ı kaynakla aynı seçilmelidir; kurulumdan sonra değiştirmek zahmetlidir.

Kullanıcı sayısı ve bağımlılıklar

Envantere şunları da ekleyin:

  1. Aynı anda programı kullanan en yüksek kişi sayısı (toplam hesap sayısı değil).
  2. Şubeler ve evden çalışanlar: kim nereden bağlanıyor.
  3. Programın yazdığı ya da okuduğu klasörler (rapor çıktısı, belge eki, aktarım klasörü).
  4. Dış servislerin IP kısıtları: banka entegrasyonları, e-Fatura entegratörü ve bazı web servisleri yalnız kayıtlı IP'den bağlantı kabul eder. Yeni sunucunun IP'sini taşımadan önce bu taraflara bildirmeniz gerekir.
  5. Yazıcılar: fatura, irsaliye ve barkod yazıcılarının model listesi.

Hedef bulut sunucuyu boyutlandırma

Tahminle değil, mevcut sunucudaki ölçümle boyutlandırın.

  • RAM: Mevcut sunucuda Görev Yöneticisi'nde bir kullanıcının ERP oturumunun kaç MB kullandığını ölçün. Hesap şöyledir: işletim sistemi payı + (oturum başına bellek × eşzamanlı kullanıcı) + SQL Server'a ayıracağınız bellek. Örnek: oturum başına 600 MB ölçtüyseniz ve 10 eşzamanlı kullanıcı varsa yalnız oturumlar için 6 GB gerekir; üstüne işletim sistemi ve SQL payı eklenir.
  • SQL Server bellek sınırı: Uygulama ile SQL aynı makinedeyse SQL'in max server memory değerini mutlaka sınırlayın. Sınırlamazsanız SQL tüm belleği alır ve oturumlar yavaşlar.
  • CPU: Ay sonu, dönem kapanışı ve toplu raporlar en yoğun anlardır. Ölçümü sıradan bir günde değil, bu günlerde yapın.
  • Disk: ERP'de darboğaz çoğunlukla disk gecikmesidir. NVMe tabanlı disk seçin ve veritabanı boyutunun en az iki katı boş alan bırakın. Yedek dosyaları, günlük (log) büyümesi ve geçici dosyalar bu alanı kullanır.
  • Lokasyon: Kullanıcılarınız Türkiye'deyse sunucunun İstanbul'da olması gecikmeyi düşük tutar ve KVKK açısından veriyi yurt içinde bırakır.

Ürüne özgü paketleri karşılaştırmak isterseniz Logo sunucu ve Mikro sunucu sayfalarında İstanbul lokasyonlu seçenekler var.

Adım adım taşıma: tam yedek, fark yedek ve kesinti penceresi

Kesintiyi kısaltmanın yolu, büyük veriyi önceden taşıyıp kesinti anında yalnız farkı aktarmaktır. Plan şöyledir:

  1. Perşembe ya da cuma: Tam yedek alın, hedefe kopyalayın, NORECOVERY ile geri yükleyin. Kullanıcılar çalışmaya devam eder.
  2. Cumartesi (kesinti penceresi): Kullanıcıları çıkarın, kaynağı salt okunur yapın, fark yedeği alın, hedefe aktarıp RECOVERY ile açın.
  3. Pazar: Doğrulama ve test kullanıcılarıyla deneme.

Bu plandan önce mutlaka bir prova yapın: tam yedeği bir kez taşıyıp geri yükleyin, süreleri not edin. Gerçek kesinti süresini bu prova gösterir.

1. Tam yedeği alma ve hedefe yükleme

Aşağıdaki betik SQL Server 2014 ve sonrası için hazırlandı. ORNEK_VT yerine veritabanı adını, D:\Tasima yerine yedek klasörünü yazın. WITH INIT aynı dosyanın üzerine yazar, bu yüzden betik tekrar çalıştırılabilir. Kaynakta hiçbir veri değiştirmez.

sql
-- KAYNAK SUNUCU: tam yedek (Express baskısı COMPRESSION desteklemez, o satırı silin)
BACKUP DATABASE [ORNEK_VT]
TO DISK = N'D:\Tasima\ORNEK_VT_FULL.bak'
WITH INIT, CHECKSUM, COMPRESSION, STATS = 10;

-- Yedeğin okunabilir olduğunu doğrula
RESTORE VERIFYONLY FROM DISK = N'D:\Tasima\ORNEK_VT_FULL.bak' WITH CHECKSUM;

Önemli: Bu tam yedeği COPY_ONLY ile almayın. Copy-only tam yedek, fark yedeği için temel olamaz. Aynı nedenle kesinti penceresine kadar kaynak sunucudaki zamanlanmış tam yedek görevlerini durdurun; araya başka bir tam yedek girerse fark yedeği zinciri bozulur.

Dosyayı hedefe VPN ya da şifreli bir kanal üzerinden kopyalayın. Kopyalamadan önce ve sonra özet değerini karşılaştırın. Aşağıdaki komut Windows Server 2016 ve sonrası, PowerShell 5.1 için hazırlandı; yalnız okuma yapar.

powershell
# Her iki sunucuda da çalıştırın; Hash değerleri birebir aynı olmalı
Get-FileHash -Path 'D:\Tasima\ORNEK_VT_FULL.bak' -Algorithm SHA256 | Format-List Hash

Hedefte önce yedekteki mantıksal dosya adlarını öğrenin, sonra geri yükleyin:

sql
-- HEDEF SUNUCU: yedekteki mantıksal dosya adları (LogicalName sütunu)
RESTORE FILELISTONLY FROM DISK = N'D:\Tasima\ORNEK_VT_FULL.bak';

-- Veritabanını kullanıma açmadan geri yükle (NORECOVERY)
RESTORE DATABASE [ORNEK_VT]
FROM DISK = N'D:\Tasima\ORNEK_VT_FULL.bak'
WITH NORECOVERY, REPLACE, STATS = 10,
     MOVE N'ORNEK_VERI_MANTIKSAL' TO N'E:\SQLData\ORNEK_VT.mdf',
     MOVE N'ORNEK_LOG_MANTIKSAL'  TO N'F:\SQLLog\ORNEK_VT_log.ldf';

Bu aşamada veritabanı hedefte "Restoring" durumunda bekler. Geri almak gerekirse hedefteki bu veritabanını silmeniz yeterlidir; kaynak etkilenmez.

2. Kesinti anı: salt okunur kaynak ve fark yedeği

Kullanıcılara saati önceden duyurun ve herkesin programdan çıktığından emin olun. Ardından kaynakta:

sql
-- KAYNAK SUNUCU: açık bağlantıları kes ve veritabanını salt okunur yap
ALTER DATABASE [ORNEK_VT] SET READ_ONLY WITH ROLLBACK IMMEDIATE;

-- Fark yedeği (yalnız tam yedekten sonra değişen sayfalar)
BACKUP DATABASE [ORNEK_VT]
TO DISK = N'D:\Tasima\ORNEK_VT_DIFF.bak'
WITH DIFFERENTIAL, INIT, CHECKSUM, STATS = 10;

-- GERİ ALMA gerekirse (taşımadan vazgeçildiğinde):
-- ALTER DATABASE [ORNEK_VT] SET READ_WRITE;

Fark dosyası genellikle tam yedekten çok küçüktür, bu yüzden aktarım hızlı biter. Dosyayı aynı şekilde kopyalayıp özet değerini kontrol edin ve hedefte geri yükleyin:

sql
-- HEDEF SUNUCU: farkı uygula ve veritabanını kullanıma aç
RESTORE DATABASE [ORNEK_VT]
FROM DISK = N'D:\Tasima\ORNEK_VT_DIFF.bak'
WITH RECOVERY, STATS = 10;

-- Kaynak salt okunur yedeklendiği için hedefi yazılabilir yap
ALTER DATABASE [ORNEK_VT] SET READ_WRITE;

Birden fazla firma veritabanı ve sistem veritabanı varsa bu adımları her biri için tekrarlayın.

3. Yetim kullanıcıları düzeltme

Logo ve Mikro genellikle SQL oturum açma hesaplarıyla bağlanır. Veritabanı yeni sunucuya gelir ama sunucu düzeyindeki giriş hesapları gelmez; veritabanındaki kullanıcı "yetim" kalır. Önce hedefte aynı adla giriş hesabını oluşturun, sonra eşleyin:

sql
-- HEDEF: eşleşmeyen (yetim) SQL kullanıcılarını listele
USE [ORNEK_VT];
SELECT dp.name AS yetim_kullanici
FROM sys.database_principals dp
LEFT JOIN sys.server_principals sp ON dp.sid = sp.sid
WHERE dp.type = 'S' AND sp.sid IS NULL
  AND dp.name NOT IN ('guest','INFORMATION_SCHEMA','sys','dbo');

-- Listelenen her kullanıcıyı aynı adlı sunucu girişiyle eşle
ALTER USER [ORNEK_KULLANICI] WITH LOGIN = [ORNEK_KULLANICI];

Sorgu boş dönüyorsa eşleme tamamdır.

Lisans tarafı: ERP, Windows Server ve RDS CAL

Lisans, teknik adımlardan daha uzun sürebilir; taşıma tarihinden en az birkaç hafta önce başlayın.

  • Logo ve Mikro lisansı: Lisanslar belirli bir sunucuya ya da kuruluma bağlıdır. Yeni sunucuda etkinleştirmek için eski kurulumdaki lisansın bırakılması ya da yetkili iş ortağınızın taşıma işlemini yapması gerekir. Hangi yolun izleneceğini ve bakım sözleşmenizin güncel olup olmadığını bayinize önceden sorun. Taşıma günü lisans bekleyen bir program açılmaz.
  • Windows Server: Kiralık bulut sunucuda Windows lisansı çoğunlukla aylık bedele dahildir. Teklifte bunun açıkça yazdığını kontrol edin.
  • RDS CAL: Birden fazla kullanıcı uzak masaüstüyle bağlanacaksa her kullanıcı için uzak masaüstü erişim lisansı gerekir. Kiralık sunucuda bu genellikle sağlayıcının aylık kullanıcı başı lisansıyla karşılanır. Ofisteki mevcut CAL'larınızı buluta taşıyıp taşıyamayacağınız lisans türüne ve sözleşmeye bağlıdır; bunu varsayım olarak bırakmayın, yazılı netleştirin. Microsoft'un uzak masaüstü lisanslama belgesi CAL türlerini açıklar.
  • SQL Server: Express sınırına yaklaşıyorsanız Standard lisansının nasıl sağlanacağını (sağlayıcıdan aylık mı, kendi lisansınız mı) teklifte görün.

Kullanıcıları buluta bağlama: RemoteApp, VPN ve yazıcı

RemoteApp ile yalnız programı vermek

Kullanıcıya tam masaüstü açmak yerine yalnız ERP penceresini RemoteApp ile yayınlamak hem kullanımı kolaylaştırır hem de yetkisiz işlem alanını daraltır. Kullanıcı kendi bilgisayarındaki simgeye tıklar, program yerel bir uygulama gibi açılır. Kurulum ayrıntıları için Logo ve Mikro'yu RemoteApp ile yayınlama rehberine bakabilirsiniz.

Erişimi internete açmamak

RDP (3389) ve SQL (1433) portlarını doğrudan internete açmayın. Kullanıcılar ya VPN üzerinden ya da RD Gateway ile (yalnız 443 portundan, sertifikalı) bağlanmalıdır. Güvenlik duvarı kurallarını değiştirecekseniz, kuralı uygulamadan önce kendi yönetim bağlantınıza izin verildiğinden emin olun; aksi halde sunucuya erişimi kaybedersiniz. Böyle bir durumda sağlayıcının web konsolu tek giriş yolu olur, konsol erişiminizi önceden deneyin.

Yazıcı ve dosya yönlendirme

  • Fatura ve irsaliye yazıcıları için RDP yazıcı yönlendirmesini açın ve her yazıcıyı bir test çıktısıyla deneyin. Nokta vuruşlu ve barkod yazıcılarında sunucuya üreticinin sürücüsünü kurmak gerekebilir.
  • Excel'e aktarım yapan kullanıcılar için sürücü yönlendirmesi ya da sunucuda kullanıcı başına bir aktarım klasörü belirleyin.
  • Şubelerde ağ hattının kararlılığını ölçün; uzak masaüstü bant genişliğinden çok gecikme ve paket kaybına duyarlıdır.

Taşıma sonrası doğrulama ve geri dönüş planı

Kullanıcıları açmadan önce şu kontrolleri yapın:

  1. Bütünlük: Hedefte her veritabanı için DBCC CHECKDB ([ORNEK_VT]) WITH NO_INFOMSGS; çalıştırın. Çıktı boş dönmelidir.
  2. Rakam karşılaştırması: Kesintiden hemen önce kaynakta mizan, cari bakiye toplamı ve stok miktar raporunu alın. Aynı raporları hedefte alıp karşılaştırın. Rakamlar birebir aynı olmalıdır.
  3. Son kayıt: Kesintiden önce girilen son fatura ya da fişin hedefte göründüğünü kontrol edin.
  4. Lisans ve kullanıcılar: Her kullanıcı grubundan bir kişi oturum açsın, bir kayıt girip silsin.
  5. Entegrasyonlar: Bir e-Fatura gönderimi ve banka hareketi çekimi deneyin. IP kısıtı varsa hata burada görünür.
  6. Yedek: Hedefte zamanlanmış SQL yedeğini kurun ve ilk yedeğin oluştuğunu görün. Durdurduğunuz eski görevleri kaynakta kapalı bırakın.

Geri dönüş planı: Kaynak veritabanı salt okunur durumda bekler, silinmez. Pazar akşamı için bir karar saati belirleyin. O saate kadar kontroller geçmezse kaynakta ALTER DATABASE [ORNEK_VT] SET READ_WRITE; çalıştırıp kullanıcıları eski sunucuya yönlendirirsiniz. Karar saatinden sonra hedefe girilen kayıtlar eski sunucuya geri taşınmaz, bu yüzden canlı kullanımı kontroller bitmeden başlatmayın. Eski sunucuyu en az bir ay kapalı ama silinmemiş halde saklayın.

Sık yapılan hatalar

  • Fark yedeği zincirini bozmak: Tam yedeği COPY_ONLY almak ya da araya zamanlanmış bir tam yedeğin girmesi. Fark yedeği geri yüklenirken hata verir.
  • Collation uyumsuzluğu: Hedef SQL'i varsayılan İngilizce collation ile kurmak. Türkçe karakterli sorgularda ve geçici tablolarda hata ya da yanlış sıralama görülür.
  • Lisansı son güne bırakmak: Veritabanı hazır ama program lisans beklediği için açılmaz.
  • SQL bellek sınırı koymamak: İlk hafta kullanıcılar "bulut yavaş" der; aslında SQL tüm belleği almıştır.
  • IP kısıtlı servisleri unutmak: Banka ve entegratör bağlantıları pazartesi sabahı çalışmaz.
  • Prova yapmamak: Kesinti süresini tahminle vermek. Prova olmadan hafta sonu penceresi aşılabilir.
  • RDP'yi internete açık bırakmak: Taşıma bitti diye geçici açılan port kalıcı hale gelir.

Sık sorulan sorular

Taşıma sırasında kesinti ne kadar sürer?

Kesinti, fark yedeğinin alınması, aktarılması ve geri yüklenmesi ile doğrulama süresinin toplamıdır. Büyük veri önceden taşındığı için bu süre çoğu işletmede tam yedek süresinden çok kısadır. Kesin rakamı ancak prova taşıması gösterir; prova süresinin üzerine doğrulama için pay bırakın.

Netsis için de aynı adımlar geçerli mi?

Evet. Netsis de SQL Server üzerinde çalışır; envanter, tam ve fark yedek, yetim kullanıcı eşleme ve doğrulama adımları aynıdır. Farklı olan, programın kendi lisans ve kurulum süreçleridir; bunları yetkili iş ortağınızla planlayın.

SQL Server Express ile bulutta devam edebilir miyim?

Veritabanlarınız 10 GB sınırının belirgin biçimde altındaysa ve büyüme hızı düşükse devam edebilirsiniz. Sınıra yaklaşıyorsanız taşıma, Standard baskıya geçmek için uygun bir zamandır, çünkü sunucu zaten yeniden kuruluyor.

Kullanıcıların bilgisayarlarında bir şey değişecek mi?

Program artık yerel ağdaki sunucudan değil, uzak masaüstü ya da RemoteApp üzerinden açılır. Kullanıcıya yeni bir kısayol ya da RDP dosyası verilir, VPN kullanılıyorsa bir kez istemci kurulur. Veri girişi ve ekranlar aynı kalır.

Taşımayı kendim mi yapmalıyım, sağlayıcıya mı bırakmalıyım?

SQL yedek ve geri yükleme, RDS ve lisans konularında deneyimli bir yöneticiniz varsa yukarıdaki plan yeterlidir. Yoksa işi bir sağlayıcıya bırakmak da seçenektir; taşıma hizmeti sayfasında koşulları görebilirsiniz.

Sonuç

Logo ve Mikro için buluta taşınma dört katmanlı bir iştir: veritabanı, uygulama, lisans ve kullanıcı erişimi. Envanteri çıkarın, sunucuyu ölçümle boyutlandırın, tam yedeği önceden taşıyıp kesinti anında yalnız farkı aktarın. Lisansı haftalar önce başlatın, kaynak veritabanını salt okunur bırakarak geri dönüş yolunu açık tutun ve kullanıcıları ancak rakamlar birebir tuttuktan sonra yeni sunucuya alın.

  • #buluta taşınma
  • #logo
  • #mikro
  • #sql server
  • #erp
  • #uzak masaüstü
  • #rds cal

Yazar

Kurucu, sunucu.com.tr · Bulut altyapısı ve yapay zeka otomasyonları

sunucu.com.tr ve Sunucu UK'in kurucusu. Bulut altyapısı, sanallaştırma ve sunucu yönetimi üzerine çalışıyor; şirketlerin iş yazılımlarını, web sitelerini ve yapay zeka iş yüklerini güvenli sunuculara taşıyor. Blogdaki rehberler sahada karşılaşılan kurulum, güvenlik ve taşıma işlerinden derlenir; yazılar yapay zeka desteğiyle hazırlanır ve kaynaklarla doğrulanır.

Tüm yazılarıProfil