sunucu.com.tr
Güvenlik

Nesne depolama Veeam yedekleme hedefi olarak: S3 Compatible depo ekleme, Object Lock ile değiştirilemez yedek ve Türkiye'de saklama

Nesne depolama Veeam yedekleme hedefi olarak nasıl eklenir? Object Lock açık bucket hazırlama, S3 Compatible depo tanımı, değiştirilemez süreyi saklama politikasıyla uyumlu ayarlama, kilidi test etme, geri yükleme doğrulaması ve kapasite hesabı adım adım.

12 dk okuma

Veeam Backup & Replication ile yerel yedek alıyorsanız ama şirket dışında, fidye yazılımının silemeyeceği bir kopyanız yoksa yedek stratejiniz eksik demektir. Bu rehber, nesne depolama Veeam yedekleme hedefi olarak kullanılmak istendiğinde izlenecek yolu anlatıyor: S3 uyumlu bir bucket'ı Object Lock ile hazırlamak, Veeam'e S3 Compatible depo olarak eklemek, değiştirilemez süreyi saklama politikasıyla uyumlu kurmak ve sonunda gerçekten geri dönebildiğinizi doğrulamak. Okur kitlesi, Veeam'i kendi ortamında yöneten KOBİ BT sorumlusu.

Şirket dışı kopya neden nesne depolamada tutulmalı

Fidye yazılımı saldırılarında saldırgan çoğu zaman önce yedek sunucusunu bulur. Veeam sunucusu ile aynı etki alanına bağlı bir NAS ya da Windows paylaşımı, yönetici hesabı ele geçirildiğinde birkaç dakikada silinebilir. Nesne depolama üç nedenle bu riski azaltır:

  • Ayrı kimlik doğrulama: Bucket'a erişim, Active Directory hesabıyla değil, yalnız Veeam'e verilmiş bir erişim anahtarıyla yapılır.
  • Object Lock: Nesneler belirlenen tarihe kadar silinemez ve üzerine yazılamaz. Bu kural erişim anahtarı çalınsa bile geçerlidir.
  • Fiziksel ayrım: Veri, üretim ortamınızdan farklı bir veri merkezinde durur.

Sık anılan 3-2-1-1-0 kuralı burada işe yarar: üç kopya, iki farklı ortam, bir kopya şirket dışında, bir kopya değiştirilemez ve geri yükleme testinde sıfır hata. Nesne depolama, "şirket dışı" ve "değiştirilemez" maddelerini tek hamlede karşılar.

KVKK tarafında ise yedeğin nerede durduğu önemlidir. Kişisel veri içeren yedeğin yurt dışındaki bir bölgeye gitmesi, ana sunucu Türkiye'de olsa bile aktarım sorusunu gündeme getirir. sunucu.com.tr Object Storage İstanbul'dadır ve veri ile üç kopyası Türkiye dışına çıkmaz. Bu konunun hukuki çerçevesi için KVKK uyumlu yedekleme sayfasına bakabilirsiniz.

Ön hazırlık: bucket, versioning, Object Lock ve erişim anahtarı

Bucket'ı Object Lock açık olarak oluşturun

Object Lock, S3 standardında bucket oluşturulurken açılır. Sonradan açmak her sağlayıcıda mümkün değildir. Bu yüzden Veeam için ayrı, yeni bir bucket oluşturun ve oluştururken Object Lock seçeneğini işaretleyin. Object Lock açıldığında versioning de otomatik olarak açık kalır ve kapatılamaz.

Kontrol listesi:

  1. Bucket adı yalnız Veeam için olsun, örneğin veeam-sirket-disi. Başka uygulamaların dosyalarını aynı bucket'a koymayın.
  2. Object Lock açık olsun.
  3. Bucket'a varsayılan saklama kuralı (default retention) tanımlamayın. Veeam, kilit süresini her nesneye kendisi yazar. Bucket düzeyinde ayrıca bir varsayılan kural, Veeam'in silmesi gereken geçici nesnelerin de kilitlenmesine ve beklenmedik kapasite artışına yol açabilir. Veeam belgeleri de varsayılan saklama kuralının kullanılmamasını önerir.
  4. Bucket herkese kapalı kalsın. sunucu.com.tr Object Storage'da bucket'lar zaten varsayılan olarak herkese kapalıdır.

Uç nokta, bölge adı ve path-style ya da virtual-host adresleme ayrıntıları Object Storage başlangıç belgesinde yer alıyor. Veeam'de kullanacağınız değerler şunlar: uç nokta s3.tr.sunucu.com.tr, bölge tr-ist-1.

Veeam'e özel erişim anahtarı ve IP kısıtı

Yönetici anahtarını Veeam'e vermeyin. Yalnız bu bucket'a erişebilen ayrı bir erişim anahtarı oluşturun. Mümkünse anahtarı Veeam sunucusunun ya da gateway sunucusunun çıkış IP adresine kısıtlayın. Böylece anahtar sızsa bile başka bir adresten kullanılamaz. Secret key'i bir parola yöneticisinde, Veeam sunucusundan bağımsız bir yerde saklayın.

Bucket ayarlarını komut satırından doğrulama

Aşağıdaki betik, AWS CLI v2 ile bucket'ın versioning ve Object Lock durumunu okur, varsayılan saklama kuralı olup olmadığını kontrol eder. Yalnız okuma yapar, hiçbir şeyi değiştirmez; geri alınacak bir adımı yoktur. Ubuntu 24.04 ve Debian 12 için hazırlandı, AWS CLI v2 kurulu olmalıdır. S3_ENDPOINT değerini başlangıç belgesindeki uç noktayla, BUCKET değerini kendi bucket adınızla değiştirin. Anahtarları aws configure --profile veeam ile ayrı bir profile kaydedin.

bash
#!/usr/bin/env bash
# Veeam bucket'ı için salt okunur kontrol betiği
set -euo pipefail

S3_ENDPOINT="https://s3.example.com"   # Başlangıç belgesindeki uç nokta ile değiştirin
BUCKET="ORNEK_BUCKET"                  # Örn. veeam-sirket-disi
PROFILE="veeam"                        # aws configure --profile veeam ile oluşturulan profil
export AWS_DEFAULT_REGION="tr-ist-1"

AWS="aws --profile $PROFILE --endpoint-url $S3_ENDPOINT"

echo "== Versioning durumu =="
$AWS s3api get-bucket-versioning --bucket "$BUCKET"

echo "== Object Lock yapılandırması =="
if OUT=$($AWS s3api get-object-lock-configuration --bucket "$BUCKET" 2>&1); then
  echo "$OUT"
  # Varsayılan saklama kuralı varsa uyar
  if echo "$OUT" | grep -q '"Rule"'; then
    echo "UYARI: Bucket'ta varsayılan saklama kuralı var. Veeam için kaldırılması önerilir."
  else
    echo "TAMAM: Object Lock açık, varsayılan kural yok."
  fi
else
  echo "HATA: Object Lock yapılandırması okunamadı. Bucket Object Lock olmadan oluşturulmuş olabilir."
  echo "$OUT"
  exit 1
fi

Beklenen çıktı, versioning için "Status": "Enabled", Object Lock için "ObjectLockEnabled": "Enabled" ve ardından "TAMAM" satırıdır. "Object Lock yapılandırması bulunamadı" türünde bir hata alırsanız bucket'ı silip Object Lock açık olarak yeniden oluşturmanız gerekir; boş bir bucket'ı silmek güvenlidir.

Nesne depolama Veeam yedekleme hedefi olarak ekleme: S3 Compatible depo adımları

Aşağıdaki adımlar Veeam Backup & Replication 12 ve sonrası arayüzüne göre yazıldı. Menü adları alt sürümlerde küçük farklılık gösterebilir.

  1. Backup Infrastructure görünümünde Backup Repositories üzerine sağ tıklayın, Add Backup Repository seçin.
  2. Object storage ve ardından S3 Compatible seçin. Veri arşivleme (archive tier) seçeneğine bu senaryoda gerek yok.
  3. Name adımında depoya anlaşılır bir ad verin, örneğin "Istanbul S3 Immutable".
  4. Account adımında:
    • Service point: s3.tr.sunucu.com.tr
    • Region: tr-ist-1
    • Credentials: Add ile Veeam'e özel access key ve secret key'i girin.
    • Connection mode: Veeam sunucusu doğrudan internete 443 portundan çıkabiliyorsa Direct yeterlidir. Çıkışı tek bir sunucudan yönetmek istiyorsanız gateway sunucusu seçin ve IP kısıtını o sunucunun adresine göre yapın.
  5. Bucket adımında:
    • Bucket listesinden Veeam için oluşturduğunuz bucket'ı seçin.
    • Folder alanında yeni bir klasör oluşturun, örneğin veeam. Bir klasörü yalnız bir Veeam deposu kullanmalıdır.
    • Make recent backups immutable for kutusunu işaretleyin ve gün sayısını girin. Bu kutu, bucket'ta Object Lock kapalıysa ya hata verir ya da işaretlenemez; ön hazırlık kontrolünün önemi burada ortaya çıkar.
    • İsterseniz Limit object storage consumption to ile kapasite üst sınırı koyun.
  6. Mount Server adımında dosya düzeyi geri yükleme için kullanılacak sunucuyu seçin, varsayılan genellikle uygundur.
  7. Apply ve Finish ile depoyu oluşturun.

Bağlantı aşamasında hata alırsanız önce uç nokta adını, bölge adını ve saat ayarını kontrol edin. S3 imzaları zaman damgası içerdiği için Veeam sunucusunun saati birkaç dakikadan fazla kaymışsa kimlik doğrulama başarısız olur. Desteklenen S3 işlemlerinin listesi S3 uyumluluğu belgesinde yer alıyor; versioning, parçalı yükleme ve Object Lock bu listede.

Değiştirilemez süre ile saklama politikası nasıl birlikte çalışır

Bu iki ayar sık karıştırılır:

  • Saklama politikası (retention): Veeam'in kaç gün ya da kaç geri yükleme noktası tutacağıdır. Süresi dolan noktayı Veeam siler.
  • Değiştirilemez süre (immutability): Bir nesnenin hiç kimse tarafından silinemeyeceği süredir. Bu süre dolmadan Veeam de dahil olmak üzere kimse nesneyi silemez.

Karar ölçütleri:

  1. Değiştirilemez süre, saldırıyı fark etme sürenizden uzun olmalı. Fidye yazılımı ağda günlerce sessiz kalabilir. Saldırıyı ne kadar sürede fark edebileceğinizi gerçekçi tahmin edin ve en az o kadar, tercihen biraz daha fazla gün seçin.
  2. Saklama süresi, değiştirilemez süreden kısa olursa Veeam noktayı mantıksal olarak siler ama nesneler kilit dolana kadar bucket'ta kalır. Kapasite, saklama süresine göre değil kilit süresine göre dolar.
  3. Blok üretimi (block generation) payı: Veeam, her nesne için istek sayısını düşürmek amacıyla kilitleri bloklar halinde uzatır. Bu yüzden gerçek kilit süresi, girdiğiniz değerden birkaç gün uzun olabilir. Kapasite hesabında bu payı bırakın.
  4. GFS noktaları: Haftalık, aylık ya da yıllık GFS noktaları açıksa, Veeam belgelerine göre bu noktalar kendi saklama süreleri boyunca kilitli kalabilir. Yıllık nokta tutuyorsanız bucket'ta bir yıllık veri kalıcı olarak birikir.

Basit bir başlangıç: günlük yedek, 14 ile 30 gün saklama, saklama süresine eşit ya da biraz kısa değiştirilemez süre, yalnız gerçekten gerekiyorsa aylık GFS.

Scale-out depo ile yerel ve bulut kopyası

Nesne depolamayı Veeam'e bağlamanın üç yolu var. Hangisini seçeceğiniz, geri dönüş hızı ve yönetim kolaylığı arasındaki dengeye bağlı.

Doğrudan nesne depolamaya yedek

İş, hedef olarak doğrudan S3 deposunu kullanır.

  • Artı: Kurulum en basit yöntemdir, yerel disk gerekmez.
  • Eksi: Geri yükleme hızı internet bağlantınıza bağlıdır. Büyük bir sunucuyu internet üzerinden geri yüklemek saatler sürebilir. Tek kopya olduğu için 3-2-1 kuralını tek başına karşılamaz.

Yedek kopyalama işi (backup copy job)

Birincil yedek yerel depoya alınır, ayrı bir backup copy job aynı noktaları nesne depolamaya kopyalar.

  • Artı: Hızlı geri dönüş yerel kopyadan, felaket senaryosu buluttan karşılanır. Her iki kopya için farklı saklama süresi tanımlanabilir.
  • Eksi: Yönetilecek iş sayısı artar.

Scale-out depo ve kapasite katmanı

Scale-out Backup Repository'de yerel depo performans katmanı (performance tier), nesne depolama kapasite katmanı (capacity tier) olur.

  • Copy modu: Yeni oluşan yedekler hemen nesne depolamaya da kopyalanır. Şirket dışı kopya istiyorsanız bu mod açık olmalı.
  • Move modu: Belirli günden eski noktalar yerel diskten nesne depolamaya taşınır, yerel disk boşalır.
  • Artı: Tek bir depo gibi yönetilir, yerel disk kapasitesi küçük tutulabilir.
  • Eksi: Yalnız move modunu açarsanız son günlerin yedeği yalnız yerel diskte kalır; fidye yazılımı yerel diski şifrelerse en yeni noktaları kaybedersiniz.

KOBİ için pratik tercih: yerel depoya günlük yedek ve copy modu açık bir kapasite katmanı ya da aynı işi yapan bir backup copy job. Değiştirilemez süreyi kapasite katmanında da açmayı unutmayın.

Kilidin gerçekten çalıştığını test etme

Veeam ekranında "immutable" yazması yeterli kanıt değildir. Aşağıdaki betik, aynı bucket'ta ayrı bir kilit-testi/ önekine küçük bir dosya yükler, ona bir günlük GOVERNANCE kilidi koyar ve ardından belirli sürümü silmeyi dener. Ubuntu 24.04 ve Debian 12 için, AWS CLI v2 ve GNU date ile hazırlandı. Veeam'in klasörüne dokunmaz. Geri alma: test nesnesi bir gün sonra normal yolla silinebilir; GOVERNANCE modunda yetkiniz varsa --bypass-governance-retention ile daha önce de silebilirsiniz.

bash
#!/usr/bin/env bash
# Object Lock kilit testi: test nesnesi yükle, kilitle, silmeyi dene
set -euo pipefail

S3_ENDPOINT="https://s3.example.com"   # Başlangıç belgesindeki uç nokta ile değiştirin
BUCKET="ORNEK_BUCKET"
PROFILE="veeam"
KEY="kilit-testi/test-$(date +%Y%m%d).txt"   # Aynı gün tekrar çalışırsa aynı anahtar, yeni sürüm
export AWS_DEFAULT_REGION="tr-ist-1"
AWS="aws --profile $PROFILE --endpoint-url $S3_ENDPOINT"

TMP=$(mktemp)
echo "Object Lock testi $(date -u)" > "$TMP"
UNTIL=$(date -u -d '+1 day' +%Y-%m-%dT%H:%M:%SZ)

# Nesneyi bir günlük GOVERNANCE kilidiyle yükle
VERSION=$($AWS s3api put-object --bucket "$BUCKET" --key "$KEY" --body "$TMP" \
  --object-lock-mode GOVERNANCE --object-lock-retain-until-date "$UNTIL" \
  --query VersionId --output text)
rm -f "$TMP"
echo "Yüklendi: $KEY sürüm $VERSION, kilit bitişi $UNTIL"

# Kilitli sürümü silmeyi dene; başarısız olması beklenir
if $AWS s3api delete-object --bucket "$BUCKET" --key "$KEY" --version-id "$VERSION" 2>/dev/null; then
  echo "SORUN: Kilitli sürüm silindi. Object Lock çalışmıyor."
  exit 1
else
  echo "TAMAM: Silme reddedildi, kilit çalışıyor."
fi

Beklenen çıktının son satırı "TAMAM: Silme reddedildi, kilit çalışıyor." olmalıdır. Veeam'in kendisi COMPLIANCE türü kilit kullanabilir; bu test yalnız bucket'ın kilidi uyguladığını gösterir. Veeam tarafını, depodaki bir yedek noktasını konsoldan silmeye çalışarak da doğrulayabilirsiniz: Veeam değiştirilemez süre dolmadan silmeye izin vermemelidir.

Geri yükleme testi ve SureBackup ile doğrulama

Yedeğin değeri geri dönebildiğiniz kadardır. Takvime şu testleri koyun:

  1. Dosya düzeyi geri yükleme: Ayda bir, nesne depolamadaki bir noktadan rastgele birkaç dosyayı geri yükleyin ve açılıp açılmadığına bakın.
  2. Tam makine geri yükleme: Üç ayda bir, buluttaki kopyadan bir sunucuyu izole bir ağa geri yükleyin. Geçen süreyi not edin. Bu süre, felaket anında işin ne kadar duracağının gerçek ölçüsüdür.
  3. SureBackup: Lisansınız destekliyorsa SureBackup işini nesne depolamadaki noktalar için de tanımlayın. Sanal laboratuvarda makinenin açılması, ağ yanıtı ve uygulama kontrolleri otomatik yapılır. Güncel sürümlerde yalnız yedek bütünlüğünü (checksum) ve kötü amaçlı yazılım taramasını yapan hafif doğrulama seçenekleri de bulunur.
  4. Veritabanı testi: SQL Server kullanan Logo, Mikro ya da Netsis gibi uygulamalarda geri yüklenen veritabanını açıp bir rapor alın. Makinenin açılması, veritabanının tutarlı olduğunu kanıtlamaz.

Her testin tarihini, kullanılan noktayı ve süreyi bir tabloda tutun. Denetimde ya da sigorta sürecinde bu kayıt işinize yarar.

Maliyet: kapasite, istek ve indirme kalemleri

Nesne depolama faturası genelde üç kalemden oluşur: depolanan kapasite, API istekleri ve dışarı indirilen trafik. Veeam çok sayıda küçük nesne ürettiği için istek ücreti alan sağlayıcılarda bu kalem göz ardı edilmemelidir. Geri yükleme anında yapılan büyük indirme de felaket gününde beklenmedik bir fatura çıkarabilir. sunucu.com.tr Object Storage sabit aylık paketle çalışır ve indirme trafiği pakete dahildir; bu durumda asıl karar kalemi kapasitedir.

Kapasiteyi şöyle tahmin edin:

  1. İlk tam yedek: Veeam'deki mevcut bir işin "Backup size" değerini kullanın. Sıkıştırma ve tekilleştirme sonrası gerçek boyut budur.
  2. Günlük artış: Son birkaç artımlı noktanın ortalama boyutunu alın.
  3. Toplam: İlk tam yedek + (günlük artış × kilit süresi ya da saklama süresinin büyük olanı + blok üretimi payı) + GFS noktaları.
  4. Pay: Sonuca büyüme için en az birkaç aylık pay ekleyin.

Örnek hesap yöntemi: tam yedeği 800 GB, günlük artışı 40 GB olan bir ortamda 30 günlük kilit ve birkaç günlük blok üretimi payı varsa, 800 + 40 × 35 = yaklaşık 2.200 GB eder. Buna aylık GFS eklerseniz her ay için bir tam nokta boyutu daha eklenir. Rakamları kendi Veeam raporlarınızdan alın, paketi bu sonuca göre seçin. Kur ve KDV etkisi gibi fatura ayrıntılarına güncel fiyat sayfasından bakın.

Sık yapılan hatalar

  • Object Lock'u kapalı oluşturmak: Sonradan açılamayabilir, bucket'ı baştan kurmak gerekir.
  • Bucket'a varsayılan saklama kuralı koymak: Veeam'in geçici nesneleri de kilitlenir, kapasite beklenenden hızlı dolar.
  • Yönetici anahtarını Veeam'e vermek: Anahtar çalındığında bütün bucket'lar risk altına girer.
  • Yalnız move modunu kullanmak: En yeni yedekler yalnız yerel diskte kalır.
  • Şifrelemeyi atlamak ya da parolayı Veeam sunucusunda tutmak: İş ayarlarında yedek şifrelemeyi açın; parolayı kaybederseniz geri yükleme yapamazsınız, sunucuda tutarsanız saldırgan da erişir.
  • Saat kayması: NTP ayarı bozuk bir Veeam sunucusu S3 imzası hatası alır.
  • Hiç geri yükleme testi yapmamak: Kilitli ama bozuk bir yedek de işe yaramaz.

Sık sorulan sorular

Veeam Community Edition ile S3 Compatible depo kullanılabilir mi?

Ücretsiz sürümün nesne depolama ve değiştirilemezlik özelliklerine erişimi sürüme göre değişir ve sınırlıdır. Kullandığınız sürümün özellik karşılaştırma tablosunu Veeam'in resmi sitesinden kontrol edin, üretim ortamı için lisanslı sürümü tercih edin.

Değiştirilemez süre dolmadan yedeği acil silmem gerekirse ne olur?

Veeam'in kullandığı kilit türünde süre dolmadan kimse nesneyi silemez; değiştirilemezliğin amacı budur. Bu yüzden süreyi seçmeden önce kapasite hesabını yapın. Yanlışlıkla çok uzun süre seçtiyseniz yeni noktalar için süreyi kısaltabilirsiniz, mevcut kilitler ise kendi tarihlerine kadar kalır.

Yedekleri Veeam dışında, restic ya da rclone ile de aynı depoya alabilir miyim?

Alabilirsiniz ama aynı bucket'ı paylaştırmayın. Veeam dışındaki sunucu ve veritabanı yedekleri için ayrı bir bucket açın. Bu senaryonun adımları restic ve rclone ile S3 yedekleme rehberinde anlatılıyor.

Yedeğin Türkiye'de kalması KVKK için yeterli mi?

Verinin Türkiye'de tutulması yurt dışına aktarım sorusunu ortadan kaldırır, ama tek başına uyum sağlamaz. Erişim yetkileri, şifreleme, saklama ve imha süreleri ile kayıtların tutulması da gerekir.

Veeam sunucusunu da buluta taşımam gerekir mi?

Gerekmez. Veeam sunucusu ofiste kalabilir ve yalnız 443 portundan nesne depolamaya çıkış yapar. Ancak Veeam yapılandırma yedeğini de (configuration backup) şirket dışına almanız, sunucu kaybedildiğinde ortamı hızla yeniden kurmanızı sağlar.

Bu işi hazır yapmak isterseniz

Bucket'ı Object Lock ile hazırlama, erişim anahtarı ve IP kısıtı ile Veeam bağlantı değerleri Object Storage yedekleme belgelerinde toplu olarak yer alıyor. Kurulum sırasında takıldığınız noktada destek ekibinden yardım isteyebilirsiniz.

Sonuç

Veeam ile Object Lock açık S3 uyumlu bir depo, fidye yazılımına karşı en etkili ve en ucuz katmanlardan biridir. Sırayı bozmayın: önce Object Lock açık ve varsayılan kuralı olmayan bir bucket, ardından yalnız Veeam'e ait bir anahtar, sonra değiştirilemez süresi saldırıyı fark etme sürenizden uzun bir S3 Compatible depo. Kilidi betikle test edin, geri yüklemeyi takvime bağlayın ve kapasiteyi saklama değil kilit süresine göre hesaplayın.

  • #veeam
  • #nesne depolama
  • #object lock
  • #değiştirilemez yedek
  • #fidye yazılımı
  • #s3 uyumlu
  • #kvkk
  • #veri güvenliği

Yazar

Kurucu, sunucu.com.tr · Bulut altyapısı ve yapay zeka otomasyonları

sunucu.com.tr ve Sunucu UK'in kurucusu. Bulut altyapısı, sanallaştırma ve sunucu yönetimi üzerine çalışıyor; şirketlerin iş yazılımlarını, web sitelerini ve yapay zeka iş yüklerini güvenli sunuculara taşıyor. Blogdaki rehberler sahada karşılaşılan kurulum, güvenlik ve taşıma işlerinden derlenir; yazılar yapay zeka desteğiyle hazırlanır ve kaynaklarla doğrulanır.

Tüm yazılarıProfil

İlgili yazılar

Güvenlik yazıları

Güvenlik

Fiziksel sunucu IPMI güvenliği: iDRAC ve iLO arayüzünü internete kapatma, Cipher 0'ı devre dışı bırakma ve firmware güncelleme

Fiziksel sunucu IPMI güvenliği için BMC arayüzünün internetten görünüp görünmediğini bash betiğiyle dışarıdan kontrol edin. Ardından ipmitool ile varsayılan kullanıcıları düzeltin, Cipher 0'ı ve IPMI over LAN'ı kapatın, arayüzü VPN ya da izinli IP arkasına alın ve firmware sürümünü takip edin.