Plesk yedekleme: FTP ve S3 uzak depoya otomatik yedek, saklama ayarı ve tek domain geri yükleme

Plesk yedekleme varsayılan olarak yedekleri sunucunun kendi diskine yazar. Disk bozulduğunda, sunucu fidye yazılımına yakalandığında ya da yanlışlıkla silindiğinde yedekler de sitelerle birlikte gider. Bu rehber Plesk Obsidian kullanan sistem yöneticileri ve KOBİ sahipleri için hazırlandı. Yedeği FTP(S) ya da S3 uyumlu bir uzak depoya otomatik göndermeyi, saklama sayısını ayarlamayı ve tek bir domaini geri yüklemeyi adım adım anlatıyor.

Plesk yedekleme neyi kapsar, neyi kapsamaz

Plesk'in Yedekleme Yöneticisi (Backup Manager) panelin bildiği her şeyi yedekler: abonelikler, domainler, web dosyaları, veritabanları, posta kutuları, DNS bölgeleri, SSL sertifikaları ve Plesk'in kendi yapılandırması. Sunucu düzeyinde alınan yedeğe müşteri hesapları, reseller'lar ve servis planları da girer.

Kapsamadığı şeyler de var ve bunlar çoğu zaman geri yükleme sırasında fark edilir:

• İşletim sisteminin kendisi, çekirdek ve sistem paketleri.
• Panel dışında elle yaptığınız değişiklikler: /etc altındaki özel nginx ya da Apache ayarları, root kullanıcısının crontab'ı, elle kurulmuş servisler.
• Plesk'in yönetmediği veritabanları ve dizinler.

Bu yüzden Plesk yedeği ile sunucu anlık görüntüsü (snapshot) birbirinin yerine geçmez. Snapshot tüm diski bir anda dondurur ve sunucuyu olduğu gibi ayağa kaldırmak için hızlıdır, ama tek bir posta kutusunu geri almak için hantaldır. Üstelik genelde aynı altyapıda durur. Plesk yedeği ise ayrıntılı geri yükleme sağlar ve başka bir sunucuya taşınabilir. Plesk'in kendi en iyi uygulamalar belgesi de ikisini birlikte kullanmayı öneriyor: düzenli snapshot ve uzak depoya giden Plesk yedeği.

Hangi durumda ek lisans gerekir

Karar aşamasında en çok sorulan konu lisans. Tablo kabaca şöyle:

• FTP(S) depo: Plesk'te yerleşik gelir. Sunucu geneli ya da abonelik yedeğini, zamanlanmış veya elle, ek lisans olmadan FTP(S) sunucusuna gönderebilirsiniz.
• Bulut depo eklentileri: Amazon S3 Backup, Google Drive Backup, Microsoft OneDrive Backup, Dropbox Backup gibi eklentiler Plesk Extensions Catalog üzerinden kurulur. Plesk'in güncel belgelerine göre bu eklentilerle sunucu geneli yedek almak için ücretli Backup to Cloud Pro lisansı gerekir. Lisans olmadan bu eklentiler abonelik düzeyindeki yedeklerle sınırlı kalır.

Lisans koşulları ve hangi Plesk sürümünde nelerin dahil olduğu zaman içinde değişebiliyor. Satın almadan önce Amazon S3 Backup eklenti sayfasını ve lisans sayfanızı kontrol edin.

Artılar ve eksiler

FTP(S): Lisans maliyeti yok, hemen her depolama hizmetiyle çalışır. Eksisi: düz FTP şifresiz gider, pasif port aralığı ve güvenlik duvarı ayarları sorun çıkarabilir, karşı taraftaki FTP sunucusunu sizin yönetmeniz gerekebilir.

S3 uyumlu depo: HTTPS üzerinden gider, kapasite esnektir, kısıtlı erişim anahtarıyla yetkiyi daraltabilirsiniz. Eksisi: sunucu geneli yedek için lisans maliyeti, ayrıca depolama ve trafik ücreti. Yine de fidye yazılımına karşı ayrı bir anahtarla erişilen ayrı bir depo, risk açısından genelde daha sağlam bir tercihtir.

Abonelik sayınız azsa ve her aboneliği ayrı yedeklemek sizin için sorun değilse lisanssız S3 yeterli olabilir. Tek tıkla bütün sunucuyu geri yüklemek istiyorsanız FTPS ya da lisanslı bulut yedeği daha mantıklıdır.

Adım adım FTP(S) uzak depo tanımlama

Yönetici olarak Araçlar ve Ayarlar > Yedekleme Yöneticisi > Uzak Depo Ayarları > FTP yolunu izleyin (İngilizce arayüzde Tools & Settings > Backup Manager > Remote Storage Settings > FTP). Abonelik düzeyinde ise aynı ayar Web Siteleri ve Alan Adları > Yedekleme ve Geri Yükleme altında bulunur.

1. FTP sunucusu ana makine adı veya IP: Örneğin 192.0.2.10 ya da backup.example.com.
2. Dizin: Yedeklerin yazılacağı klasör, örneğin /plesk-yedek/sunucu01. Birden fazla Plesk sunucusu aynı depoya yazıyorsa her birine ayrı klasör verin. Aksi halde saklama ayarı bir sunucunun yedeğini diğerinin yerine silebilir.
3. Kullanıcı adı ve parola: Yalnız bu klasöre yazma yetkisi olan, yedeğe özel bir hesap açın.
4. Pasif mod kullan: Plesk sunucusu NAT ya da güvenlik duvarı arkasındaysa açık tutun. Karşı FTP sunucusunun pasif port aralığının da dışarıya açık olması gerekir.
5. FTPS kullan: Mümkünse işaretleyin. Bu seçenek veri ve parolaların şifreli kanaldan gitmesini sağlar.
6. Yedekler için parola koruması: Bir yedek parolası belirleyin. Bu parola yedeğin içindeki hassas verileri (kullanıcı parolaları gibi) şifreler. Parolayı sunucu dışında, parola yöneticisinde saklayın. Yeni bir sunucuya geri yükleme yaparken bu parola olmadan hesap parolalarını geri alamazsınız.

Kaydettiğinizde Plesk bağlantıyı dener ve hata varsa ekranda gösterir.

Bağlantıyı komut satırından sınama

Panel yalnızca "bağlanamadı" diyorsa sorunu ayırmak için Plesk sunucusundan doğrudan deneme yapın. Aşağıdaki komutlar Plesk Obsidian çalışan Ubuntu 22.04/24.04, Debian 12 ve AlmaLinux 8/9 için hazırlandı. Sistemde hiçbir şeyi değiştirmez, yalnızca okur; geri almanız gereken bir adım yoktur. ORNEK_KULLANICI yerine yedek hesabınızı yazın, parola sorulduğunda girin.

#!/usr/bin/env bash
# FTPS uzak depoya erişimi sınar, dizin listesini almaya çalışır.
# Değiştirin: FTP_HOST, FTP_DIR, ORNEK_KULLANICI
FTP_HOST="192.0.2.10"
FTP_DIR="/plesk-yedek/sunucu01/"

# --ssl-reqd: şifreli bağlantı zorunlu (FTPS explicit)
# --ftp-pasv: pasif mod, Plesk'teki ayarla aynı olmalı
curl --ssl-reqd --ftp-pasv -u "ORNEK_KULLANICI" \
     --connect-timeout 15 \
     "ftp://${FTP_HOST}${FTP_DIR}"

Listeleme geliyor ama Plesk hâlâ hata veriyorsa sorun büyük olasılıkla pasif port aralığında ya da yazma yetkisindedir.

S3 uyumlu depo bağlama

Eklentiyi kurma

Eklentiler bölümünde "Amazon S3 Backup" araması yapıp eklentiyi kurun. Kurulumdan sonra Yedekleme Yöneticisi'ndeki uzak depo listesinde Amazon S3 seçeneği görünür. Eklenti yalnızca AWS ile sınırlı değildir. Hizmet sağlayıcı olarak özel (custom) uç nokta seçip MinIO ya da başka bir S3 uyumlu hizmetin adresini girebilirsiniz.

Girmeniz gerekenler:

• Uç nokta (endpoint): AWS için bölge, özel sağlayıcı için örneğin https://s3.example.com.
• Erişim anahtarı (Access Key ID) ve gizli anahtar (Secret Key).
• Bucket adı: Örneğin ornek-plesk-yedek.
• Klasör: Her sunucu için ayrı önek, örneğin sunucu01/.

S3 uyumlu, Türkiye'de duran bir depo arıyorsanız Object Storage hizmeti de aynı eklentiyle özel uç nokta olarak bağlanabilir.

Kısıtlı yetkili kullanıcı

Yedek için asla hesabın kök anahtarını kullanmayın. Yalnız tek bir bucket üzerinde işlem yapabilen ayrı bir kullanıcı açın. Aşağıdaki politika AWS IAM için hazırlandı. MinIO da aynı politika sözdizimini kabul eder. Plesk saklama ayarına göre eski yedekleri sildiği için DeleteObject yetkisi gerekir. Geri almak için politikayı kullanıcıdan ayırmanız yeterlidir.

{
  "Version": "2012-10-17",
  "Statement": [
    {
      "Sid": "BucketListeleme",
      "Effect": "Allow",
      "Action": ["s3:ListBucket", "s3:GetBucketLocation", "s3:ListBucketMultipartUploads"],
      "Resource": "arn:aws:s3:::ornek-plesk-yedek"
    },
    {
      "Sid": "NesneIslemleri",
      "Effect": "Allow",
      "Action": [
        "s3:PutObject",
        "s3:GetObject",
        "s3:DeleteObject",
        "s3:AbortMultipartUpload",
        "s3:ListMultipartUploadParts"
      ],
      "Resource": "arn:aws:s3:::ornek-plesk-yedek/*"
    }
  ]
}

Bucket'ta nesne kilidi (Object Lock) açarsanız Plesk eski yedekleri silemez ve saklama ayarı çalışmaz. Fidye yazılımına karşı değiştirilemez kopya istiyorsanız bunu Plesk'in yazdığı bucket'ta değil, depo tarafında ayrı bir çoğaltma ya da sürümleme kuralıyla kurun.

Zamanlanmış yedek: artımlı yedek ve saklama ayarı

Yedekleme Yöneticisi > Zamanla (Schedule) ekranında şu kararları verirsiniz.

Sıklık ve artımlı yedek

• Yedeklemeyi çalıştır: Günlük, haftalık ya da aylık; trafiğin en düşük olduğu saati seçin.
• Artımlı yedek kullan: Açık olduğunda Plesk ilk seferde tam yedek alır, sonraki çalışmalarda yalnız değişen dosyaları yazar. Disk ve trafik ciddi biçimde azalır.
• Tam yedek sıklığı: Artımlı yedekler bir tam yedeğe bağlı zincir oluşturur. Zincir uzadıkça geri yükleme yavaşlar ve tek bir bozuk parça zincirin geri kalanını kullanılamaz hale getirir. Pratikte günlük artımlı ve haftalık tam yedek, çoğu KOBİ sunucusu için dengeli bir başlangıçtır.

Saklama sayısı

Saklanacak en fazla tam yedek dosyası sayısı ayarı, artımlı yedeklerle birlikte kaç tam yedek zinciri tutulacağını belirler. Sınır aşıldığında Plesk en eski tam yedeği ve ona bağlı artımlı yedekleri birlikte siler. Yani haftalık tam yedek alıp sayıyı 4 yaparsanız yaklaşık bir aylık geçmişiniz olur. Değeri 1 yapmak tehlikelidir: yeni tam yedek yazılırken bir sorun çıkarsa elinizde sağlam kopya kalmayabilir.

Nerede saklanacak

Yedekleri sakla seçeneğinde üç seçenek var: yalnız Plesk sunucusunda, yalnız uzak depoda, ya da her ikisinde. "Her ikisi" en hızlı geri yüklemeyi sağlar, çünkü son yedek yerelde durur. Ancak diskte yer kaplar. Disk dar ise yalnız uzak depoyu seçin. Şunu da unutmayın: Plesk yedeği önce yerel geçici dizinde hazırlar, sonra yükler. Bu yüzden uzak depoyu seçseniz bile en büyük aboneliği sığdıracak kadar boş alan gerekir.

İçerik ve bildirim

İçerikte sunucu yapılandırması, kullanıcı dosyaları ve veritabanları ile posta içeriğini seçin. Günlük dosyalarını hariç tutmak yedeği küçültür. Hata bildirimi için e-posta adresi girmeyi atlamayın: sessizce başarısız olan bir yedek, hiç olmayan yedekten daha tehlikelidir. Benzer mantığı cPanel tarafında arıyorsanız WHM ve cPanel'de yedeklemeyi aktif etme yazısına bakabilirsiniz.

Plesk yedek geri yükleme: tek domain, veritabanı ya da posta hesabı

Seçerek geri yükleme

1. Yedekleme Yöneticisi'nde listeden yedeği seçin. Uzak depodaki yedekler de burada görünür.
2. Geri yükle dediğinizde iki seçenek çıkar: tüm nesneler ya da seçili nesneler.
3. Seçili nesneler'i işaretleyip türü belirleyin: abonelik, domain, veritabanı, posta kutusu, DNS bölgesi vb. Ardından listeden yalnız gerekeni seçin.
4. Çakışma çözümü ekranında mevcut verinin üzerine yazılsın mı, yoksa atlansın mı kararını verin.

Bir müşteri yalnız bir veritabanının dünkü halini istiyorsa tüm aboneliği geri yüklemenize gerek yoktur. Abonelik sahipleri aynı işlemi kendi panellerinden de yapabilir. Üzerine yazmadan önce mevcut halin elle bir yedeğini almak, yanlış yedeği seçme riskine karşı iyi bir alışkanlıktır.

Yeni sunucuya tam geri yükleme

Sunucu tamamen kaybolduysa Plesk'in önerdiği yol şudur: yeni bir sunucuya aynı ya da daha yeni bir Plesk sürümünü kurun, Yedekleme Yöneticisi'nde aynı uzak depoyu aynı klasörle tanımlayın, yedeklerin listede görünmesini bekleyin ve tüm nesneleri geri yükleyin. Yedek parolası burada istenir. Yeni sunucunun IP adresleri farklıysa geri yükleme sırasında IP eşlemesi yapmanız gerekir. Ayrıntılar için Plesk'in uzak tam yedeği yeni sunucuya geri yükleme makalesine bakın.

Doğrulama: yedeğiniz gerçekten çalışıyor mu

• Yedekleme Yöneticisi listesinde her gece yeni bir kayıt oluşup oluşmadığına bakın. Uyarılı biten görevlerin ayrıntısını açın.
• Uzak depoda dosyaların gerçekten oluştuğunu ve boyutlarının mantıklı olduğunu kontrol edin.
• Ayda bir kez test aboneliği açıp bir veritabanını ya da posta kutusunu geri yükleyin. Geri yüklemesi denenmemiş yedeğe güvenmeyin.

Kişisel veri tutan işletmeler için yedeğin ayrı, erişimi kısıtlı bir yerde durması bir yükümlülük konusu da olabilir. KVKK uyumlu yedekleme bu açıdan düşünülmesi gereken bir başlık.

Sık yapılan hatalar ve backup.log ile sorun giderme

• Kopuk artımlı zincir: Uzak depoda elle dosya silmek ya da tam yedeği taşımak, ona bağlı tüm artımlı yedekleri işe yaramaz hale getirir. Temizliği yalnız Plesk'in saklama ayarına bırakın.
• Yanlış saklama ayarı: Birden çok sunucunun aynı klasöre yazması ya da sayının 1 olması en sık görülen kayıp sebepleri arasında.
• Güvenlik duvarı: Giden 21 numaralı port ve pasif port aralığı (FTPS) ya da 443 (S3) kapalıysa yükleme başarısız olur. Kural eklerken önce SSH (22) ve Plesk paneli (8443) erişimine izin verin. Aksi halde sunucuya erişiminizi kaybedersiniz; bu durumda sağlayıcınızın konsol erişimini hazır tutun.
• Disk dolması: Geçici dizinde yer kalmayınca yedek yarıda kalır. Yedekleme Yöneticisi ayarlarındaki "boş alan yoksa başlatma" eşiğini kullanın.
• Unutulan yedek parolası: Yedek dosyası elinizde olsa bile hesap parolaları geri gelmez.

Hatanın asıl nedeni çoğu zaman günlük dosyasında yazar. Aşağıdaki komutlar Linux üzerindeki Plesk Obsidian için hazırlandı ve yalnızca okuma yapar.

#!/usr/bin/env bash
# En son yedek görevinin günlüğünü bulur ve hata satırlarını gösterir.
LOG_DIR="/var/log/plesk/PMM"

# En yeni backup.log dosyasını bul
SON_LOG=$(find "$LOG_DIR" -name "backup.log" -type f -printf '%T@ %p\n' 2>/dev/null \
          | sort -n | tail -1 | cut -d' ' -f2-)

if [ -z "$SON_LOG" ]; then
  echo "backup.log bulunamadı: $LOG_DIR"
  exit 1
fi

echo "İncelenen dosya: $SON_LOG"
# Hata ve uyarı satırlarını son 40 kayıtla sınırla
grep -iE "error|warning|failed" "$SON_LOG" | tail -40

Günlükte "Unable to connect" geçiyorsa ağ ya da güvenlik duvarına, "Access denied" geçiyorsa kullanıcı yetkisine, "No space left" geçiyorsa yerel diske bakın.

Sık sorulan sorular

Plesk yedekleme için ek lisans almam şart mı?

Hayır. FTP(S) depoya sunucu geneli ve zamanlanmış yedek ek lisans istemez. Bulut depo eklentileriyle sunucu geneli yedek almak istediğinizde Backup to Cloud Pro lisansı gerekir. Abonelik düzeyinde bulut yedeği ise lisanssız kullanılabilir. Koşullar değişebileceği için Plesk'in güncel eklenti sayfasını kontrol edin.

Artımlı yedek geri yüklemeyi yavaşlatır mı?

Zincir uzadıkça evet, çünkü Plesk tam yedeği ve sonraki tüm parçaları birleştirir. Haftalık tam yedek almak zinciri kısa tutar ve riski azaltır.

Snapshot alıyorum, ayrıca Plesk yedeğine gerek var mı?

Var. Snapshot tüm sunucuyu geri döndürmek için idealdir ama tek bir posta kutusunu ya da veritabanını geri almak için uygun değildir. Ayrıca genellikle aynı altyapıda durur. İkisini birlikte kullanmak en güvenli yoldur.

Uzak depodaki eski yedekleri elle silebilir miyim?

Önermiyoruz. Elle silinen bir tam yedek, ona bağlı artımlı yedekleri de kullanılamaz yapar. Saklama sayısını düşürüp temizliği Plesk'e bırakın.

MinIO ya da başka bir S3 uyumlu hizmet çalışır mı?

Amazon S3 Backup eklentisi özel uç nokta tanımlamaya izin verir. MinIO ve benzeri S3 uyumlu hizmetler bu yolla bağlanabilir. Bağlamadan önce kısıtlı yetkili bir kullanıcıyla test yedeği almanız yeterlidir.

Sonuç

Plesk yedeğini sunucunun kendi diskinden çıkarmak birkaç ekranlık bir iş. Lisans maliyeti istemiyorsanız FTPS, daha esnek ve ayrı yetkilendirilmiş bir depo istiyorsanız S3 uyumlu depo seçin. Günlük artımlı, haftalık tam yedek ve birden fazla tam yedek saklayan bir plan kurun, ardından geri yüklemeyi düzenli olarak deneyin. Plesk yedeğinin yanına sunucu düzeyinde ayrı bir kopya eklemek isterseniz Cloud Backup hizmetini değerlendirebilirsiniz.