Yerli bulut sunucu mu yurt dışı VPS mi: kur etkisi, TL fatura ve 12 aylık toplam maliyet karşılaştırması

Yurt dışında dolar ya da euro ile kiraladığınız VPS'in liste fiyatı değişmese bile TL karşılığı her ay büyüyebilir. Asıl soru şu: aynı kaynağı TL faturalı bir yerli bulut sunucu üzerinde çalıştırmak 12 ayın sonunda gerçekten daha mı ucuza gelir, yoksa yalnızca daha mı öngörülebilir olur? Bu rehber, faturası kurla şişen KOBİ sahipleri ve sistem yöneticileri için hazırlandı. Hesabı kendi rakamlarınızla yapmanızı ve karar verirseniz kesintisiz taşınmanızı sağlar.

Yerli bulut sunucu ne demek: veri merkezi, fatura para birimi ve destek

"Yerli" kelimesi pazarlamada geniş kullanılıyor. Karar verirken üç ayrı soruya ayrı ayrı bakın:

1. Veri nerede duruyor? Sanal makinenin diskinin ve yedeklerinin bulunduğu veri merkezi Türkiye'de mi? KVKK açısından belirleyici olan budur. Fatura adresi değil, verinin fiziksel konumu önemlidir.
2. Fatura hangi para biriminde? TL fiyat ile "TL gösterilen ama dövize endeksli" fiyat aynı şey değildir. Sözleşmede fiyatın kura bağlı olup olmadığını ve zam koşullarını okuyun.
3. Destek ve muhatap kim? Türkçe destek, yerel şirketle sözleşme ve e-fatura, muhasebe tarafında işi sadeleştirir.

Örneğin sunucu.com.tr'nin bulut sunucuları İstanbul ve Strasbourg (Fransa) lokasyonlarında sunuluyor. Verinin yurt içinde kalması sizin için şartsa İstanbul lokasyonunu seçmeniz gerekir. Strasbourg seçeneği AB içinde olduğu için KVKK açısından yurt dışı sayılır.

Yurt dışı VPS faturası neden büyüyor: kur, KDV, trafik ve yedek

Liste fiyatı sabit kalsa bile faturayı büyüten birkaç ayrı etken vardır. Bunları ayırmadan yapılan karşılaştırma yanıltır.

Kur

En görünür kalem kurdur. Dövizle ödeyen işletme için aylık maliyet, döviz tutarı ile ödeme günündeki kurun çarpımıdır. Kur yükseldikçe aynı sunucu için her ay daha fazla TL ödersiniz. Bütçe yılın başında TL olarak yapıldıysa, yıl sonunda gerçekleşen tutar bütçeyi aşar.

Sağlayıcı zamları

Yurt dışı sağlayıcılar da zaman zaman liste fiyatlarını ya da IPv4 adres ücretlerini günceller. Bu durumda kur etkisinin üstüne döviz bazında zam biner. Son 12 ayın faturalarını açıp döviz tutarının değişip değişmediğine bakın.

KDV ve banka kalemleri

Yurt dışından alınan hizmette KDV ortadan kalkmaz. Şirketler için bu hizmetin KDV'si genellikle sorumlu sıfatıyla hesaplanıp 2 numaralı KDV beyannamesiyle beyan edilir ve şartları sağlanıyorsa indirim konusu yapılabilir. Yani çoğu zaman net maliyet değildir, ama ek iş yükü ve nakit akışı etkisi vardır. Doğru uygulamayı mali müşavirinizle teyit edin.

Kartla dövizli ödemede banka, yurt dışı işlem komisyonu ve döviz çevrim farkı uygulayabilir. Bu oranlar bankaya ve karta göre değişir. Kart sözleşmenize ve hesap ekstrenize bakarak gerçek oranı bulun.

Trafik, yedek ve ek IP

Paket fiyatına dahil trafik kotası aşıldığında ek ücret çıkar. Otomatik yedek ve snapshot çoğu sağlayıcıda ayrı ücretlendirilir, çoğu zaman sunucu fiyatının belli bir oranı olarak. Ek IPv4 adresi, ayrı blok depolama ve yük dengeleyici de ayrı kalemlerdir.

12 aylık toplam maliyet hesabı: aynı kaynak için döviz ve TL senaryosu

Karşılaştırmanın ilk kuralı: aynı kaynağı karşılaştırın. vCPU sayısı, RAM, disk tipi ve boyutu (NVMe mi SATA SSD mi), trafik kotası, yedek dahil mi, IP sayısı aynı olmalı. Ardından şu formülü kullanın:

• Döviz senaryosu: Her ay için (sunucu + yedek + ek IP + trafik aşımı) × o ayın kuru + banka masrafı. 12 ayı toplayın.
• TL senaryosu: Her ay için TL fatura tutarı. Sözleşmede yıl içi zam maddesi varsa zam ayından itibaren yeni tutarı kullanın. 12 ayı toplayın.

Kurun 12 ay sonra nerede olacağını kimse bilemez. Bu yüzden tek bir rakam yerine üç senaryo çalıştırın: kurun sabit kaldığı iyimser senaryo, son 12 ayın ortalama aylık artışının sürdüğü orta senaryo ve bunun üzerinde bir kötümser senaryo. Kararı orta ve kötümser senaryoya göre verin.

Aşağıdaki betik bu hesabı ay ay yapar. Ubuntu 24.04 ve Debian 12 için hazırlandı; yalnızca bash ve awk kullanır. Sistemde hiçbir şeyi değiştirmez, geri almak için dosyayı silmeniz yeterlidir. Tutarları iki tarafta da KDV hariç girin ki karşılaştırma aynı tabanda olsun.

#!/usr/bin/env bash
# maliyet12.sh: Döviz faturalı VPS ile TL faturalı sunucunun 12 aylık
# toplam maliyetini ay ay hesaplar. Sistemde değişiklik yapmaz.
# Kullanım:
#   bash maliyet12.sh AYLIK_DOVIZ BUGUNKU_KUR AYLIK_KUR_ARTIS_YUZDE AYLIK_TL TL_ZAM_AYI TL_ZAM_YUZDE
# AYLIK_DOVIZ          : Sunucu + yedek + IP + ortalama trafik aşımı (döviz, KDV hariç)
# BUGUNKU_KUR          : Bugünkü döviz kuru (TL)
# AYLIK_KUR_ARTIS_YUZDE: Senaryonuzdaki aylık kur artışı (ör. 0 iyimser senaryo)
# AYLIK_TL             : TL teklifin aylık tutarı (KDV hariç)
# TL_ZAM_AYI           : Sözleşmedeki zam ayı (zam yoksa 0)
# TL_ZAM_YUZDE         : Zam oranı (zam yoksa 0)
set -euo pipefail

if [ "$#" -ne 6 ]; then
  echo "Kullanım: $0 AYLIK_DOVIZ BUGUNKU_KUR AYLIK_KUR_ARTIS_YUZDE AYLIK_TL TL_ZAM_AYI TL_ZAM_YUZDE" >&2
  exit 1
fi

awk -v d="$1" -v k="$2" -v r="$3" -v t="$4" -v za="$5" -v zy="$6" 'BEGIN {
  top_d = 0; top_t = 0
  for (ay = 1; ay <= 12; ay++) {
    kur = k * (1 + r / 100) ^ (ay - 1)          # o ayın tahmini kuru
    aylik_d = d * kur                            # döviz faturasının TL karşılığı
    aylik_t = (za > 0 && ay >= za) ? t * (1 + zy / 100) : t
    top_d += aylik_d; top_t += aylik_t
    printf "%2d. ay  doviz: %12.2f TL   TL teklif: %12.2f TL\n", ay, aylik_d, aylik_t
  }
  printf "12 ay toplam  doviz: %.2f TL   TL teklif: %.2f TL   fark: %.2f TL\n", top_d, top_t, top_d - top_t
}'

Betiği her senaryo için ayrı çalıştırın; yalnızca üçüncü argümanı (aylık kur artışı) değiştirin. Çıktının son satırındaki "fark" pozitifse döviz senaryosu o varsayımla daha pahalıdır. Banka masrafını ayrıca eklemek istemiyorsanız, gerçek oranı AYLIK_DOVIZ değerine yansıtın.

Hesabın ikinci çıktısı rakam kadar önemlidir: sapma. TL faturalı tarafta 12 aylık tutar sözleşmeyle bellidir. Döviz tarafında ise iyimser ve kötümser senaryo arasındaki açıklık, bütçenizin taşıdığı risktir. Toplam neredeyse eşit çıksa bile bu açıklık sizin için kabul edilemezse karar yine TL'den yana olabilir.

Hesaba katılmayan kalemler: lisans, yedekleme, IP, çıkış trafiği

Teklif karşılaştırmasında en sık gözden kaçan kalemler şunlardır:

• İşletim sistemi lisansı: Windows Server lisansı bazı tekliflerde dahildir, bazılarında ayrı ücretlendirilir. Uzak masaüstü kullanıyorsanız RDS CAL ayrıca gerekir.
• Yedekleme: "Yedek var" ifadesi yetmez. Kaç gün geriye gidebildiğinizi, yedeğin aynı altyapıda mı ayrı yerde mi tutulduğunu ve geri yükleme ücretini sorun.
• IPv4 adresi: Birden çok IP kullanıyorsanız her birinin aylık ücretini toplama ekleyin.
• Çıkış trafiği (egress): Büyük dosya sunan, yedeğini dışarı gönderen ya da çok sayıda kullanıcıya hizmet veren sunucularda trafik kotası belirleyici olabilir. Mevcut sunucunuzda son birkaç ayın aylık trafiğini panelden ya da vnstat -m ile görün.
• Taşıma maliyeti: Kendi ekibinizin harcayacağı saatler ve olası kesintinin işe maliyeti de gerçek bir kalemdir.
• Yönetim emeği: Yönetilmeyen bir VPS'te güncelleme, izleme ve güvenlik sizdedir. Bu emek iki tarafta da aynıysa hesaptan düşebilirsiniz, farklıysa ekleyin.

Bütün bu kalemleri tek bir tabloda iki sütun olarak yazın: "Yurt dışı (döviz)" ve "Yerli (TL)". Bir satırda değer bilmiyorsanız boş bırakmayın; sağlayıcıya sorup yazılı yanıt alın.

KVKK ve gecikme etkisi maliyete nasıl yansır

Bu iki konu faturada görünmez, ama maliyete etkileri vardır.

KVKK: Müşteri, personel ya da hasta verisi gibi kişisel verileri yurt dışındaki bir sunucuda tutmak, KVKK'nın 9. maddesi kapsamında yurt dışına aktarım anlamına gelir. Bu durumda standart sözleşme ve Kurul'a bildirim gibi yükümlülükler doğar; ihlal halinde idari para cezası riski vardır. Ayrıntıları ve adımları KVKK uyumlu sunucu ve yurt dışı VPS rehberimizde bulabilirsiniz. Veriyi yurt içinde tutmak bu iş yükünü ortadan kaldırmaz ama aktarım kısmını sadeleştirir.

Gecikme: Kullanıcılarınız Türkiye'deyse, Avrupa ya da ABD'deki sunucuya her istek ek bir gidiş dönüş süresi ekler. Statik bir site için bu fark çoğu zaman hissedilmez. Muhasebe programı, ERP ya da uzak masaüstü gibi çok sayıda küçük istek yapan uygulamalarda ise gecikme doğrudan çalışan verimine yansır. Kararı varsayımla değil ölçümle verin: ping, mtr ve curl ile gecikme ölçümü rehberindeki adımlarla kendi ofisinizden mevcut sunucunuza ve aday lokasyona ölçüm alın.

Dürüst karşılaştırma: hangi durumda hangisi

Yurt dışı VPS'te kalmanın mantıklı olduğu durumlar:

• Kullanıcılarınız ağırlıkla yurt dışında.
• Döviz geliriniz var; kur riski zaten kendiliğinden dengeleniyor.
• Belirli bir sağlayıcının ekosistemine (yönetilen veritabanı, CDN, özel servisler) bağımlısınız ve taşımanın emeği kazançtan büyük.
• Kişisel veri işlemiyorsunuz ya da aktarım yükümlülüklerini zaten yerine getirdiniz.

Yerli bulut sunucuya geçişin mantıklı olduğu durumlar:

• Geliriniz TL ve sunucu maliyetinin bütçede sabit kalması önemli.
• Kullanıcılarınız Türkiye'de ve gecikmeye duyarlı uygulamalar çalıştırıyorsunuz.
• Kişisel veri işliyorsunuz ve yurt dışı aktarım yükünü azaltmak istiyorsunuz.
• E-fatura, Türkçe destek ve yerel sözleşme muhasebe ve hukuk tarafını kolaylaştırıyor.

Yerli tarafın riskleri: TL fiyatlar da enflasyonla birlikte güncellenir. Bu yüzden "TL = sabit fiyat" varsaymayın; sözleşmedeki zam sıklığını ve bildirim süresini sorun. Lokasyon seçeneği küresel sağlayıcılara göre daha azdır. Geçişin kendisi de planlama ve emek ister.

Kesintisiz geçiş planı: envanter, DNS TTL, senkronizasyon, geçiş günü

Hesap geçişi destekliyorsa, aşağıdaki sırayı izleyin. Amaç, kullanıcının fark etmeyeceği kadar kısa bir kesinti.

1. Envanter çıkarın

Eski sunucuda çalışan her şeyi yazın: web sunucusu ve sürümü, PHP ya da uygulama çalışma ortamı, veritabanı motoru ve sürümü, cron görevleri, SSL sertifikaları, e-posta (sunucuda mı, ayrı serviste mi), açık portlar, harici servislere verilmiş IP izinleri (ödeme altyapısı, banka, e-fatura entegratörü gibi IP kısıtlı bağlantılar). IP izinleri en sık unutulan maddedir: yeni sunucunun IP adresini bu servislere önceden bildirin.

2. DNS TTL değerini düşürün

Geçişten en az eski TTL süresi kadar önce, ilgili kayıtların TTL değerini 300 saniye gibi kısa bir değere çekin. Böylece geçiş anında kayıt değiştiğinde kullanıcılar yeni adrese hızla yönlenir. Değişikliğin yayıldığını kontrol edin:

# Kaydın güncel TTL değerini ve adresini gösterir (dnsutils / bind9-dnsutils paketi)
dig +noall +answer example.com A

Beklenen çıktı şuna benzer: example.com. 300 IN A 192.0.2.10. İkinci sütun 300 veya altında görünmüyorsa henüz beklemeniz gerekir.

3. Yeni sunucuyu kurun ve veriyi senkronize edin

Yeni sunucuda aynı sürümleri kurun. Ardından ilk kopyayı geçişten önce alın, geçiş günü yalnızca farkı aktarın. Aşağıdaki komutlar Ubuntu 24.04 ve Debian 12 için hazırlandı ve MySQL ya da MariaDB kullanan bir web sunucusunu örnek alır. Kaynak sunucuda değişiklik yapmazlar; rsync önce -n (kuru deneme) ile çalıştırılır. Geri almak için yeni sunucuda kopyalanan dizini kendi yedeğinizden geri yükleyebilir ya da yeni sunucuyu yeniden kurabilirsiniz, eski sunucu olduğu gibi kalır.

# Eski sunucuda: döküm dizinini oluştur (varsa dokunmaz)
mkdir -p /root/tasima

# InnoDB tablolar için kilitlemeden tutarlı veritabanı dökümü
mysqldump --single-transaction --routines --triggers --all-databases \
  | gzip > /root/tasima/db-$(date +%F).sql.gz

# Dosyaları yeni sunucuya aktarmadan önce kuru deneme (-n): ne kopyalanacağını listeler
rsync -aHAX --numeric-ids -n -e ssh /var/www/ [email protected]:/var/www/

# Liste doğruysa -n olmadan gerçek kopyalama
rsync -aHAX --numeric-ids -e ssh /var/www/ [email protected]:/var/www/

ORNEK_KULLANICI ve 192.0.2.10 değerlerini kendi yeni sunucu bilgilerinizle değiştirin. Yeni sunucuda siteyi, kendi bilgisayarınızın hosts dosyasına geçici kayıt ekleyerek test edin; DNS'i değiştirmeden önce her sayfanın, giriş ekranının ve formların çalıştığını görün.

4. Geçiş günü

Trafiğin en düşük olduğu saati seçin. Sırayla: uygulamayı bakım moduna alın ya da yazmaları durdurun, son veritabanı dökümünü alın ve yeni sunucuya yükleyin, rsync ile son farkı aktarın, DNS kaydını yeni IP'ye çevirin, bakım modunu yeni sunucuda kapatın. Bakım modu ile DNS değişikliği arasındaki süre, toplam kesintinizdir.

5. Doğrulayın, sonra eski sunucuyu kapatın

Geçişten sonra şu kontrolleri yapın: dig çıktısı yeni IP'yi gösteriyor mu, SSL sertifikası geçerli mi, cron görevleri yeni sunucuda çalışıyor mu, e-posta gönderimi ve harici entegrasyonlar sorunsuz mu, yedekleme yeni sunucuda başladı mı. Eski sunucuyu en az birkaç gün açık tutun ve erişim kayıtlarında ona hâlâ istek gelip gelmediğine bakın. İstek kalmadığında son bir yedek alıp aboneliği kapatın; yıllık ödeme yaptıysanız iade koşullarını önceden okuyun.

Sık yapılan hatalar

• Farklı kaynakları karşılaştırmak: Paylaşımlı vCPU ile ayrılmış vCPU'yu, SATA SSD ile NVMe'yi aynı satırda kıyaslamak. Önce kaynakları eşitleyin.
• Tek kur değeriyle hesap yapmak: Bugünkü kurla yapılan 12 aylık hesap iyimser senaryodur. En az üç senaryo çalıştırın.
• Yedek ve IP'yi unutmak: Sunucu fiyatı karşılaştırılır, yedek ve ek IP ücreti atlanır.
• TTL'i son anda düşürmek: Eski TTL süresi dolmadan yapılan DNS değişikliği, bir kısım kullanıcının saatlerce eski sunucuya gitmesine yol açar.
• IP kısıtlı entegrasyonları atlamak: Ödeme altyapısı ya da e-fatura entegratörü yeni IP'yi tanımadığı için işlemler durur.
• Eski sunucuyu hemen kapatmak: Gözden kaçan bir cron görevi ya da DNS'i geç güncelleyen kullanıcılar için geri dönüş yolu kalmaz.

Sık sorulan sorular

TL faturalı yerli bulut sunucu her zaman daha mı ucuzdur?

Hayır. Kur sabit kalırsa ve yurt dışı paket fiyatı düşükse döviz tarafı 12 ay sonunda daha ucuz çıkabilir. TL faturanın asıl avantajı öngörülebilirliktir. Kendi rakamlarınızla üç kur senaryosu çalıştırıp karar verin.

Yurt dışı VPS faturasındaki KDV'yi geri alabilir miyim?

Şirketlerde yurt dışından alınan hizmetin KDV'si genellikle sorumlu sıfatıyla beyan edilir ve şartlar sağlanıyorsa indirilebilir. Uygulama işletmenin durumuna göre değişir; kesin yanıt için mali müşavirinize danışın.

Geçiş sırasında sitem ne kadar kapalı kalır?

TTL önceden düşürüldüyse ve ilk kopya önceden alındıysa, kesinti yalnızca son farkın aktarılıp DNS'in değiştirildiği süre kadardır. Bu süre veri miktarına ve veritabanı boyutuna bağlıdır; bir prova geçişle kendi sürenizi ölçün.

Strasbourg lokasyonu KVKK açısından yurt içi sayılır mı?

Hayır. Strasbourg Fransa'dadır, yani AB içinde ama Türkiye dışındadır. Kişisel verinin yurt içinde kalması şartsa İstanbul lokasyonunu seçin.

Yıllık ödediğim yurt dışı VPS'i bırakırsam ne olur?

Bu, sağlayıcının iade politikasına bağlıdır. Bazıları kalan süreyi iade etmez. Geçiş tarihini yenileme tarihine yakın planlamak çoğu zaman en az kayıplı yoldur.

Bu işi hazır yapmak isterseniz

Envanter, senkronizasyon ve geçiş günü adımlarını kendiniz yürütmek yerine bir ekibe bırakmak isterseniz, yurt dışı VPS'ten Türkiye'ye taşınma sayfasından kapsamı ve süreci inceleyebilirsiniz. Teklifi aldığınızda yukarıdaki betikle kendi 12 aylık hesabınıza ekleyip karşılaştırın.

Sonuç

Yerli bulut sunucu ile yurt dışı VPS arasındaki seçim, liste fiyatından çok toplam maliyet ve risk meselesidir. Aynı kaynağı karşılaştırın, yedek, IP, trafik ve banka kalemlerini ekleyin, kuru üç senaryoyla hesaplayın. KVKK ve gecikmeyi de ölçerek tabloya katın. Hesap geçişi destekliyorsa, TTL düşürme ve önceden senkronizasyonla taşımayı kısa bir kesintiyle tamamlayabilirsiniz.