Zabbix şablonları, tetikleyiciler ve uyarılar
Zabbix'in gücü hazır şablonlarından ve esnek uyarı kurallarından gelir. Bu rehberde şablonların ne getirdiğini, eşikleri makrolarla nasıl ayarlayacağınızı, tetikleyici ifadelerini ve uyarıların doğru kişiye doğru zamanda gitmesi için eylem kurmayı anlatıyoruz.
Son güncelleme: 15 Ekim 2026
Rehberler ve içindekiler
Zabbix rehberleri
Şablon nedir?
Şablon (template), bir host'a bağlandığında o host için ölçümleri (item), problem koşullarını (trigger), grafikleri, panoları, keşif kurallarını ve web senaryolarını birlikte getiren pakettir. Şablon değişince bağlı bütün host'lar güncellenir; yüz sunucuya aynı eşiği tek yerden uygularsınız.
Zabbix yüzlerce resmi şablonla gelir. Sık kullanılanlar:
| Şablon | Ne izler |
|---|---|
| Linux by Zabbix agent active | İşlemci, bellek, yük, disk doluluğu ve hızı, ağ arayüzleri, süreç sayısı, ajan erişimi |
| Windows by Zabbix agent active | İşlemci, bellek, disk, ağ, Windows hizmetleri |
| Nginx by Zabbix agent | İstek ve bağlantı sayıları (stub_status sayfasından), süreç durumu |
| MySQL by Zabbix agent 2 | Bağlantılar, sorgu hızı, yavaş sorgular, replikasyon |
| PostgreSQL by Zabbix agent 2 | Bağlantılar, işlem hızı, kilitler, veritabanı boyutları, replikasyon gecikmesi |
| Docker by Zabbix agent 2 | Konteyner durumları, kaynak kullanımı, imajlar |
| Website certificate by Zabbix agent 2 | SSL sertifikasının geçerliliği ve bitişine kalan gün |
| ICMP Ping | Ping yanıtı, kayıp ve gecikme |
Resmi listede olmayan bir yazılım için topluluk şablonları vardır; YAML dosyasını Data collection > Templates > Import ile içe aktarırsınız. İçe aktarmadan önce şablonun hangi komutları ve anahtarları kullandığını okuyun.
Eşikleri makrolarla ayarlayın
Resmi şablonlar eşikleri doğrudan yazmaz, makro kullanır. Şablonu değiştirmeden eşiği host ya da host grubu düzeyinde değiştirirsiniz. Linux şablonundan örnekler:
| Makro | Anlamı |
|---|---|
{$CPU.UTIL.CRIT} | İşlemci kullanımı bu yüzdeyi geçince problem |
{$MEMORY.UTIL.MAX} | Bellek kullanımı üst sınırı (yüzde) |
{$VFS.FS.PUSED.MAX.WARN} | Disk doluluğu uyarı eşiği (yüzde) |
{$VFS.FS.PUSED.MAX.CRIT} | Disk doluluğu kritik eşiği (yüzde) |
Host'un Macros sekmesinde "Inherited and host macros" görünümüne geçip değeri değiştirin. Bağlamlı makro ile tek bir disk bölümüne ayrı eşik verebilirsiniz: {$VFS.FS.PUSED.MAX.CRIT:"/var/log"} yalnız /var/log için geçerlidir.
Tetikleyici (trigger) yazmak
Tetikleyici, bir ya da birden çok ölçüm üzerinde doğru ya da yanlış dönen bir ifadedir. Güncel sürümlerde sözdizimi fonksiyon(/host/anahtar,parametre) biçimindedir:
Örnek ifadeler
# Son 5 dakikanın ortalaması %90'ın üstünde
avg(/web-01/system.cpu.util,5m)>90
# Kök bölüm %90'dan fazla dolu
last(/web-01/vfs.fs.size[/,pused])>90
# 10 dakikanın tamamında bellek %95'in üstünde (anlık sıçramada açılmaz)
min(/web-01/vm.memory.util,10m)>95
# Ajandan 5 dakikadır veri gelmiyor
nodata(/web-01/agent.ping,5m)=1Açılıp kapanmayı (flapping) önlemek için kurtarma ifadesi (recovery expression) kullanın: problem avg(/web-01/system.cpu.util,5m)>90 ile açılır, avg(/web-01/system.cpu.util,5m)<80 olmadan kapanmaz.
| Önem (severity) | Kullanım önerisi |
|---|---|
| Not classified, Information | Bilgi; uyarı göndermeyin |
| Warning | Yakında müdahale gerekebilir (disk %80) |
| Average | Mesai içinde bakılmalı |
| High | Hemen bakılmalı (disk %95, servis durdu) |
| Disaster | Hizmet kesintisi (sunucuya ulaşılamıyor, site açılmıyor) |
Uyarıları doğru kişiye gönderin
Zabbix'te uyarı üç parçadan oluşur:
- Medya türü (Alerts > Media types): e-posta (SMTP), ya da Telegram, Slack, Microsoft Teams gibi hazır webhook entegrasyonları. Önce e-posta medya türünde SMTP sunucunuzu tanımlayıp "Test" ile deneyin.
- Kullanıcı medyası (Users > Users > Media): kullanıcının e-posta adresi ya da sohbet kimliği, hangi saatlerde ve hangi önemde bildirim alacağı.
- Eylem (Alerts > Actions > Trigger actions): hangi problemde (ör. önem High ve üstü, belli bir host grubu ya da etiket) kime mesaj gideceği.
Eylemlerde kademeli bildirim (escalation) kurabilirsiniz: 1. adımda nöbetçi ekibe hemen, problem 30 dakika içinde onaylanmazsa 2. adımda yöneticiye. Kurtarma (recovery) işlemiyle sorun düzelince de haber verilir.
Telegram ile uyarı
Uyarı yorgunluğunu azaltın
- Anlık değer yerine zaman penceresi kullanın:
last()yerineavg(...,5m)ya damin(...,10m). - Kurtarma ifadesiyle eşik etrafında gidip gelen problemleri susturun.
- Bağımlılık (dependency) tanımlayın: ağ geçidi düştüğünde arkasındaki her sunucu için ayrı uyarı gelmesin.
- Planlı işlerde bakım dönemi (Data collection > Maintenance) açın; bildirim gönderilmez, isterseniz veri toplanmaya devam eder.
- Her uyarının bir eylemi olsun: kimsenin bir şey yapmadığı uyarı ya kapatılmalı ya da önemi düşürülmeli.
Web ve SSL kontrolleri
Web senaryoları (web scenario) ve HTTP agent item'ları bir adresin açılıp açılmadığını, yanıt süresini, durum kodunu ve sayfada beklenen bir kelimenin geçip geçmediğini denetler. SSL sertifikasının bitiş tarihi için "Website certificate by Zabbix agent 2" şablonu kullanılır.
Bu kontrolleri sunucunuzla aynı ağdaki bir Zabbix sunucusundan yaparsanız, ağ ya da veri merkezi kesintisinde kontrol eden de etkilenir ve kesinti fark edilmeyebilir. Dış kontrolleri farklı bir lokasyondan yapmak doğru sonuç verir.
Zabbix sunucusu kurmadan izlemek isterseniz
Şablon seçmek, eşik ayarlamak ve uyarı kanalı kurmak işin en çok zaman alan kısmıdır. Hizmetimizde bunlar hazır gelir; eşikleri ve uyarı önemini panelden siz seçersiniz:
- Zabbix sunucusu, veritabanı, sürüm güncellemeleri ve izleme şablonları bizde; sizin bakım yapacağınız bir izleme sunucusu yok.
- Sunucunuza tek komutla Zabbix Agent 2 kurulur: aktif kipte, PSK ile şifreli, dışarıdan port açmadan.
- Linux ve Windows sunucular, bizde ya da başka bir sağlayıcıda olsun, aynı panelde; e-posta uyarısı, grafikler ve dönem raporu hazır.
- Web adresi, port ve SSL kontrolleri sunucunuzun dışındaki izleme noktalarımızdan yapılır.
Paketler ve sunucu başına fiyat Sunucu İzleme sayfasında; sipariş aynı sayfadaki sipariş formundan verilir.
Sık sorulan sorular
Zabbix şablonu nasıl içe aktarılır?
Data collection > Templates sayfasında Import düğmesiyle YAML, XML ya da JSON şablon dosyasını seçersiniz. İçe aktarma kurallarında yeni öğe oluşturma ve var olanı güncelleme seçeneklerini işaretleyip onaylarsınız; şablon sonra host'lara bağlanır.
Zabbix e-posta uyarısı nasıl ayarlanır?
Alerts > Media types altında Email medya türüne SMTP sunucusu, port, güvenlik ve kimlik bilgilerini girip Test ile denersiniz. Sonra kullanıcınızın Media sekmesine e-posta adresini ekler, Alerts > Actions > Trigger actions altında hangi problemlerde mesaj gideceğini tanımlarsınız.
Tetikleyici neden sürekli açılıp kapanıyor?
Ölçüm eşiğin hemen etrafında gidip geliyordur. Anlık değer yerine zaman penceresi kullanın (avg ya da min ile 5-10 dakika) ve kurtarma ifadesiyle kapanma eşiğini açılma eşiğinin biraz altına koyun.
Bakım sırasında uyarılar nasıl susturulur?
Data collection > Maintenance altında host ya da host grubu için bakım dönemi tanımlarsınız. Bu sürede bildirim gönderilmez; isterseniz veri toplanmaya devam eder, isterseniz toplama da durur.
Zabbix'te makro ne işe yarar?
Şablondaki eşik, port ya da kullanıcı adı gibi değerleri değişken yapar. Şablonu değiştirmeden aynı ölçüme host bazında farklı eşik verirsiniz; örneğin bir sunucuda disk kritik eşiğini {$VFS.FS.PUSED.MAX.CRIT} makrosuyla %95 yaparsınız.
Zabbix, Zabbix LLC'nin ticari markasıdır. sunucu.com.tr'nin Zabbix LLC ile bir bağlantısı yoktur; hizmetimiz açık kaynak Zabbix yazılımını kullanır.